งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่าการใช้วิธีการสอนวิชาวิจัยที่เหมาะสมประกอบกับการที่ผู้เรียนใช้หลักการคิดเชิง เหตุและผล (Logic) และความคิดเชิงวิเคราะห์ (Analytical Thinking) จะช่วยให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาความคิดเชิง สร้างสรรค์เพื่อใช้ในการทำวิจัยของตนได้ ในฐานะผู้สอนวิชาวิจัยธุรกิจผู้วิจัยสังเกตว่าผู้เรียนวิชาวิจัยไม่สามารถพัฒนา คำถามของงานวิจัยที่น่าสนใจ และยังไม่สามารถพัฒนากรอบการวิจัยหรือเลือกระเบียบวิธีวิจัยได้อย่างเหมาะสม ผู้วิจัย จึงตั้งคำถามการวิจัย 2 ประการคือ (1) วิธีการสอนแบบใดที่จะส่งเสริมให้ผู้เรียนมีการใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการทำ วิจัย และ (2) ปัจจัยใดที่ช่วยให้ผู้เรียนมีการใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการทำวิจัย ในการตอบคำถามวิจัยนี้ผู้วิจัยได้ ดำเนินการวิจัยตามการวิจัยเชิงปฎิบัติการในชัน้ เรียน (Classroom Action Research) กับนักศึกษาระดับปริญญาโท ของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จำนวน 6 รุ่น ระยะเวลาดำเนินการ 2 ปี โดยได้ดำเนิน งานวิจัยตามขัน้ ตอนการวางแผน (Plan) ขัน้ ปฎิบัติการ (Act) ขัน้ สังเกต (Observe) และขัน้ การคิดไตร่ตรองหรือการ คิดสะท้อน (Reflect) สำหรับนักศึกษาในแต่ละรุ่น ในระยะเวลา 2 ปี ซึ่งผลของงานวิจัยแสดงให้เห็นว่าผู้สอนวิชาวิจัย ควรดำเนินการสอนดังนี้ (ก) ในระหว่างการบรรยายในชั้นเรียน ผู้สอนควรกระตุ้นให้ผู้เรียนใช้หลักการคิดเชิงเหตุและ ผล และควรให้ผู้เรียนนำประเด็นปญั หาเกี่ยวกับการวิจัยของตนมาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเพื่อนร่วมชั้นและผู้สอน (ข) ผู้สอนควรจัดทำ workshop (เช่น workshop เกี่ยวกับสถิติ เป็นต้น) เพื่อให้ผู้เรียนมีโอกาสในการฝึกฝนโดยใช้ งานวิจัยของตนในการฝึกฝน ซึ่งทำให้สามารถซักถามผู้สอนได้โดยตรง (ค) ควรมีการเปิด session นอกชั้นเรียน เพื่อให้ผู้เรียนและผู้สอนพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์หรือปัญหาในการทำวิจัย (ง) อาจมีการใช้กระดานสนทนา (Web Board) ในการเป็นเครื่องมือสื่อสารระหว่างผู้เรียนและผู้สอน (จ) ในการทำงานวิจัย ถ้าผู้เรียนต้องทำงานใน ลักษณะกลุ่ม ก็จำเป็นที่ต้องให้มีการกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของสมาชิกแต่ละคนในกลุ่มและควรมีหัวหน้ากลุ่มใน การประสานงาน และ (ฉ) ควรให้ผู้เรียนมีการนำเสนอผลงานวิจัยด้วยวาจา และเชิญอาจารย์หรือผู้ทรงคุณวุฒิมาร่วม แสดงความคิดเห็น นอกจากวิธีการเรียนการสอนดังกล่าวแล้ว งานวิจัยนี้พบว่าถ้านักศึกษามีความคิดเชิงเหตุและผล จะส่งผลให้เกิดความคิดเชิงวิเคราะห์ และอาจจะส่งผลไปสู่ความคิดเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งผลจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับความ ร่วมมือประสานงานกันระหว่างสมาชิกในกลุ่ม (Collaboration) The primary objective of this study is to examine whether students’ logic and analytical thinking along with proper teaching style can help: (i) enhance students’ ability to conduct their own research, and (ii) develop critical thinking of students throughout their research process. As instructors of research class, we observe that students often cannot: (i) define sensible and interesting research questions for their own research project, (ii) develop the valid conceptual model, and (iii) design logical research methodology. Our specific research questions are: (a) Do instructor’s appropriate teaching method along with students’ own skills enhance students’ ability to conduct their research?, and (b) Do students use their own logic and analytical thinking, which are important skills for research, when conducting research project?; The Classroom Action Research (CAR) Methodology is applied in this study with six classes of Master degree students during their business research class at Thammasat Business School, Thammasat Univeristy. We have performed four steps of CAR: Plan, Act, Observe, and Reflect for each of business research classes during a two-year research period. The results show that: (a) when conducting research class, instructor should encourage students to use their logical thinking and allow students to raise problems relating to their own research projects and discuss about these problems with classmates and instructor, (b) instructor should conduct workshops (i.e., statistical workshop) so that students have opportunities to practice for their own project and directly discuss about problems with instructor, (c) in addition to class and workshop, extra session should be conducted throughout semester to allow students and instructor to share experiences, problems and issues relating to research project, (d) web board may be used as a communication tool between instructor and students, (e) in case students need to conduct research project in group, students must determine responsibilities of each member, and should have a project leader as a facilitator, and (f) students should give oral presentation for their research project and their presentation should be commented by professors or experts. This study also finds that: (a) logic improves analytical thinking, and (b) critical thinking of students may be enhanced if they apply their logic along with analytical thinking. However, collaboration among group members can affect the development of critical thinking.