วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

การให้แคลเซี่ยมเสริมในหญิงวัยหมดประจำเดือนที่มีความเสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุน สามารถลดภาวะการลดลงของมวลกระดูก และความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกหัก อย่างไรก็ตามเวลาที่เหมาะสมในการให้แคลเซี่ยมเสริมยังไม่มีข้อสรุปชัดเจน การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะเปรียบเทียบประสิทธิผลระหว่างการรับประทานแคลเซียมหลังอาหารสองมื้อ และการรับประทานแคลเซียมก่อนนอนในระยะเวลาสองสัปดาห์ ในกลุ่มหญิงวัยหมดประจำเดือน โดยวัดผลของการเปลี่ยนแปลงระดับ ซีเทอร์มินอล เทลโลเปปไทด์ ครอสลิงค์ และพาราธัยรอยด์ฮอร์โมน การศึกษาออกแบบการวิจัยในรูป "randomized double blind placebo-control crossover" โดยแบ่งช่วงเวลาการให้แคลเซี่ยมเสริมเป็น 3 ช่วงการศึกษา โดยแต่ละช่วงการศึกษาใช้เวลาสองสัปดาห์ ช่วงแรกของการศึกษา ผู้ร่วมโครงการจะได้รับการคัดเลือกโดยการสุ่มให้ได้รับแคลเซี่ยมคาร์บอเนต [Chalk Cap? 835 mg = elemental calcium 334 mg ต่อเม็ด หลังอาหารสองมื้อ (เช้า 1 เม็ด และ เย็น 1 เม็ด)] หรือได้รับแคลเซี่ยมคาร์บอเนตก่อนนอน 2 เม็ด ช่วงที่สองการศึกษาผู้ร่วมโครงการจะได้รับเฉพาะยาหลอกทั้งหลังอาหารสองมื้อและก่อนนอน ช่วงที่สามของการศึกษาจะ crossover ในคนเดียว โดยถ้าช่วงแรกได้แคลเซี่ยมคาร์บอเนตช่วงหลังอาหารสองมื้อ ในช่วงที่สามของการศึกษาจะได้รับแคลเซี่ยมคาร์บอเนตช่วงก่อนนอน และตรงกันข้ามถ้าช่วงแรกได้แคลเซี่ยมคาร์บอเนตก่อนนอน ในช่วงที่สามของการศึกษาจะได้รับแคลเซี่ยมคาร์บอเนตช่วงหลังอาหาร สองมื้อ เมื่อจบการศึกษาในช่วงแรก และช่วงที่สามของการศึกษา ผู้ร่วมโครงการเข้านอนพักในโรงพยาบาล เพื่อวัดระดับซีเทอร์มินอล เทลโลเปปไทด์ ครอสลิงค์ ที่เวลา 8.00 น. และวัดระดับพาราธัยรอยด์ฮอร์โมน ก่อนอาหารเช้า 8.00 น. และเย็น 18.00 น. 1 ชั่วโมง และภายหลังอาหารเช้าและเย็น 1 ชั่วโมง และวัดช่วงนอนหลับที่เวลา 24.00 น., 2.00 น., 4.00 น., และ 6.00 น. รวมทั้งสิ้น 8 ครั้งต่อวัน ผลของการศึกษา พบว่าผู้ร่วมโครงการ เป็นหญิงวัยหมดประจำเดือน จำนวน36 คน มีอายุเฉลี่ย 63.84 +- 3.62 ปี มีความหนาแน่นกระดูกสันหลังและกระดูกสะโพก วัดเป็นค่า T-score - 2.96+-0.87 กรัม / ซม. [superscript 2] และ - 2.86+-0.77 กรัม / ซม.[superscript 2] ระดับซีเทอร์มินอล เทลโลเปปไทด์ ครอสลิงค์ ในกลุ่มที่ได้รับแคลเซี่ยมก่อนนอน มีระดับที่ต่ำกว่าในกลุ่มที่ได้รับแคลเซี่ยมหลังอาหาร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (0.228+-0.00 และ 0.313+-0.003, P< 0.001) และระดับพาราธัยรอยด์ฮอร์โมนในกลุ่มที่ได้รับแคลเซี่ยมก่อนนอนมีระดับต่ำกว่า ในกลุ่มที่ได้รับแคลเซี่ยมหลังอาหาร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (25.173+-2.31 และ 31.930+-2.677) ผลสรุปจากการศึกษานี้พบว่าการให้แคลเซี่ยมเสริมในช่วงก่อนนอน ลดระดับค่าดัชนีการสลายของมวลรวมกระดูกและพาราธัยรอยด์ฮอร์โมนได้ดีกว่า การให้แคลเซี่ยมเสริมในช่วงหลังอาหาร ในช่วงระยะเวลาสั้นๆ อย่างไรก็ตามผลสรุปในระยะยาวต้องการการศึกษาต่อไป