วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

วัตถุประสงค์: เพื่อหาความชุกของภาวะระดับไขมันในเลือดผิดปกติในผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาทอยด์ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ วิธีการศึกษา: เจาะเลือดผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาทอยด์ทั้งหมด 106 คนหลังจากอดอาหาร 12 ชั่วโมงนำมาตรวจระดับน้ำตาลในเลือด (fasting plasma glucose; FPG) และตรวจระดับไขมันในเลือดชนิดต่างๆ ได้แก่ระดับคอเลสเทอรอล (total cholesterol; TC), ระดับไทรกลีเซอไรด์ (triglyceride; TG), ระดับคอเลสเทอรอลในลิโพโปรตีนที่มีความหนาแน่นสูง (high density lipoprotein cholesterol; HDL-C) นำมาคำนวณหาระดับคอเลสเทอรอลในลิโพโปรตีนที่มีความหนาแน่นต่ำ (low density lipoprotein cholesterol; LDL-C) และ ระดับคอเลสเทอรอลที่ไม่รวมคอเลสเทอรอลในลิโพโปรตีนที่มีความหนาแน่นสูง (non-high density lipoprotein cholesterol; non-HDL-C) ซักประวัติโรคหลอดเลือดหัวใจของผู้ป่วย และครอบครัว ภาวะหมดระดู เก็บรวบรวมข้อมูลทางคลินิก เส้นรอบเอว และเส้นรอบตะโพก อาการกำเริบของโรค ความรุนแรงของโรค และการรักษาด้วยยาชนิดต่างๆ ผลการศึกษา: พบว่า ความชุกของระดับ TC ในเลือด สูงตั้งแต่ 200 มก./ดล.ขึ้นไป ร้อยละ 37.74, ระดับ TG ในเลือด สูงตั้งแต่ 150 มก./ดล.ขึ้นไป ร้อยละ 5.66, ระดับ LDL-C ในเลือดสูงกว่าเป้าหมาย ร้อยละ 16.98, ระดับ HDL-C ในเลือด ต่ำตั้งแต่ 40 มก./ดล.ลงมา ร้อยละ 5.66 โดยพบภาวะระดับ non-HDL-C ในเลือดสูง ร้อยละ 5.66 และมีอัตราส่วน TC/HDL-C สูงตั้งแต่ 4.5 ขึ้นไป ร้อยละ 9.43 โดยมีความชุกของระดับไขมันผิดปกติอย่างน้อย 1 ชนิด ร้อยละ 48.11 ทั้งนี้พบความชุกของระดับ HDL-C ในเลือดสูงตั้งแต่ 60 มก/ดล ถึงร้อยละ 50 โดยปัจจัยที่มีผลต่อระดับไขมันได้แก่ อายุ, เส้นรอบเอว, น้ำหนักตัว และ ดัชนีมวลกายที่มากขึ้นสัมพันธ์กับระดับ TC, TG, LDL-C และ non-HDL-C ในเลือดที่สูงขึ้น ภาวะหมดระดู สัมพันธ์กับระดับ TC, TG, LDL-C และ non-HDL-C ในเลือดที่สูงขึ้น การใช้ยา naproxen สัมพันธ์กับระดับ TC, TG, LDL-C, non-HDL-C และอัตราส่วน TC/HDL-C ในเลือดที่ต่ำลง และการใช้ยาต้านมาลาเรียสัมพันธ์กับระดับ TC, LDL-C, non-HDL-C และอัตราส่วน TC/HDL-C ในเลือด ที่ต่ำลง สรุป พบภาวะระดับไขมันในเลือดผิดปกติในผู้ป่วยโรคข้ออักเสบรูมาทอยด์ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ได้ ร้อยละ 48.11 การตรวจหาภาวะนี้ควรทำควบคู่ไปกับการหาจำนวนปัจจัยเสี่ยง เพื่อการควบคุมระดับไขมันในเลือดที่มีเป้าหมายที่ชัดเจนต่อไป