วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

ศึกษาปัญหาการใช้ยาที่บ้านของผู้ป่วยสูงอายุ หลังได้รับการจำหน่ายจากโรงพยาบาลลอง จังหวัดแพร่ เภสัชกรได้ติดตามเยี่ยมบ้านผู้ป่วยเหล่านี้ 4 ครั้ง ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2541 ถึง พฤษภาคม 2542 จากผู้ป่วยจำนวน 54 ราย โดยศึกษาถึงลักษณะของปัญหาการใช้ยา อัตราการเกิดปัญหาการใช้ยา สาเหตุของปัญหาการใช้ยาที่บ้าน และอัตราการกลับเข้าพักรักษาซ้ำในโรงพยาบาลของผู้ป่วยสูงอายุ จากการติดตามผู้ป่วยที่บ้านครั้งแรก พบปัญหาการใช้ยาจำนวน 75 ปัญหาจากผู้ป่วย 40 ราย (ร้อยละ 74.1) จำนวนปัญหาการใช้ยาโดยเฉลี่ยต่อรายเท่ากับ 1.39 ปัญหา โดยผู้ป่วยที่ใช้ยาเองมีปัญหาการใช้ยา 22 ราย (ร้อยละ 81.5) ซึ่งมากกว่าผู้ป่วยที่มีผู้ดูแลในการใช้ยา จำนวนปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยกลุ่มแรกมากกว่าผู้ป่วยกลุ่มหลัง อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) และเมื่อมีการติดตามผู้ป่วยที่บ้านในครั้งที่ 2, 3 และ 4 พบว่า จำนวนผู้ป่วยที่มีปัญหาการใช้ยา และจำนวนปัญหาการใช้ยาลดลงทุกครั้งที่มีการเยี่ยมบ้าน โดยปัญหาการใช้ยาเหลือเพียง 4 ปัญหาจากผู้ป่วย 3 รายในการติดตามผู้ป่วยที่บ้านครั้งที่ 4 และจำนวนปัญหาการใช้ยาที่พบนั้นลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) ปัญหาจากการใช้ยาที่พบมากที่สุดจากการวิจัยคือ การไม่ได้รับยาที่แพทย์สั่ง (109 ปัญหา) เนื่องจากผู้ป่วยไม่เข้าใจวิธีใช้ยา รองลงมาคือ การเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (10 ปัญหา) ผู้ป่วยที่กลับเข้าพักรักษาซ้ำในโรงพยาบาลในช่วง 7 เดือนที่ทำการวิจัยมีจำนวน 20 ราย (ร้อยละ 37.0) ซึ่งสาเหตุการกลับเข้าพักรักษาซ้ำนั้น ไม่ชัดเจนว่ามาจากปัญหาการใช้ยา แต่จำนวนผู้ป่วยที่เข้าพักรักษาซ้ำที่โรงพยาบาลตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป ช่วงก่อนการวิจัยมีจำนวน 4 ราย ลดลงเหลือเพียง 1 รายหลังการวิจัยนี้สิ้นสุดลง การติดตามการใช้ยาที่บ้านผู้ป่วยสูงอายุโดยเภสัชกร ทำให้ปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยลดลง โดยเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยา ลดอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา เพิ่มความรู้เรื่องยาของผู้ป่วย นอกจากนี้การติดตามผู้ป่วยที่บ้าน จะช่วยให้ทราบปัญหาในการใช้ยาของผู้ป่วยอย่างแท้จริง จากสภาพความเป็นอยู่ของผู้ป่วย การปฏิบัติตนขณะอยู่บ้าน ซึ่งอาจแตกต่างจากข้อมูลที่ได้รับจากโรงพยาบาล เช่น การเก็บรักษายา และผู้ป่วยมีความคิดเห็นว่าการติดตามการใช้ยาที่บ้านโดยเภสัชกรนั้น เป็นประโยชน์อย่างยิ่งกับผู้ป่วย