วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

ค้นคว้าวิจัยถึงอุปสรรคที่สำคัญของประสิทธิภาพการใช้บังคับ กฎหมายภาษีอากรของไทยเพื่อเสนอแนวทางในการแก้ไข ความด้อยประสิทธิภาพในการใช้บังคับกฎหมายภาษีอากรและการจัดเก็บภาษี ผลการวิจัยพบว่าอุปสรรคสำคัญที่เป็นปัญหาต่อการใช้บังคับกฎหมายประการแรกคือ อุปสรรคในการนิติบัญญัติที่ขาดความเป็นระบบ และมีความซ้ำซ้อนสับสนในบทบัญญัติของกฎหมายภาษีอากรในหลายจุด ทำให้เกิดปัญหาในการตีความบทบัญญัติของกฎหมาย ยิ่งไปกว่านั้น การขาดความเป็นระบบของบทบัญญัติกฎหมายภาษีอากร ยังทำให้ผู้ใช้บังคับกฎหมายมีความยุ่งยากในการอ้างอิง ประกอบกับจุดอ่อนในเนื้อหาของบทบัญญัติกฎหมาย ทำให้เกิดช่องว่างในการหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากรได้ง่าย และการแก้ปัญหาโดยสร้างบทบัญญัติของกฎหมาย ที่ให้อำนาจแก่เจ้าหน้าที่มากเกินไปมักก่อให้เกิดผลเสียมากกว่าผลดี ประการที่สองคือ อุปสรรคในส่วนของบุคลากรผู้ใช้บังคับกฎหมาย ซึ่งพบปัญหาและอุปสรรคในชั้นเจ้าพนักงานของหน่วยงานจัดเก็บภาษีอากร ปัญหาและอุปสรรคในชั้นพนักงานสอบสวน ปัญหาและอุปสรรคในชั้นพนักงานอัยการ ในกรณีการรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อดำเนินคดีกับ ผู้มีพฤติการณ์ในการทุจริตภาษีอากร ปัญหาประการสุดท้ายที่สำคัญคือ อุปสรรคที่เกี่ยวเนื่องกับแนวนโยบายของรัฐบาล ที่มักมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขบทบัญญัติของกฎหมายตามแนวนโยบาย โดยไม่คำนึงถึงการปฏิบัติทำให้เกิดปัญหาในการบังคับใช้กฎหมายภาษีอากร เช่น พระราชบัญญัติชดเชยภาษีอากรสินค้าส่งออกที่ผลิตในราชอาณาจักร พ.ศ. 2524 วิทยานิพนธ์เสนอว่าปัญหาและอุปสรรคดังกล่าวอาจแก้ไขได้ ด้วยวิธีการทางนิติศาสตร์ที่สามารถขจัดข้อบกพร่อง และเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายได้ โดยการปฏิรูปและชำระเนื้อหาของกฎหมาย กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับบทบัญญัติของกฎหมายภาษีอากร โดยการรวบรวมจัดหมวดหมู่กฎหมายให้มีความเป็นเอกภาพ สนับสนุนการประสานงานและร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวกับการจัดเก็บภาษีอากร โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการยกร่างบทบัญญัติของกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมาย ควรทบทวนบทบัญญัติที่ล้าสมัยหรือข้อบกพร่องของกฎหมาย ควรมีการแก้ไขให้เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานในระดับต่างๆ รับผิดชอบใช้บังคับกฎหมายอย่างเต็มที่และมีประสิทธิภาพ ควรสร้างบทบัญญัติที่สนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชน เพื่อกระตุ้นให้เจ้าพนักงานไม่ละเลยการปฏิบัติหน้าที่ อีกทั้งควรมีการหาเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่จะช่วยอำนวยความสะดวก ในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ที่จะใช้บังคับบทบัญญัติของกฎหมายทางภาษีอากร และควรเสริมมาตรการทางกฎหมายด้วยมาตรการทางบริหาร เช่น การยุบหรือรวมหน่วยงานที่มีภารกิจซ้ำซ้อนกันเอง เพื่อเกลี่ยกำลังคนนำบุคลากรไปเสริมหน่วยงานที่ขาดแคลน อันเป็นการเสริมประสิทธิภาพของการใช้บังคับกฎหมายได้เป็นอย่างดีอีกด้วย