วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การปลูกถ่ายไตเป็นวิธีการรักษาที่มาตรฐานและมีประสิทธิภาพมากที่สุดในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย ปัจจุบันยังไม่มีการตรวจทางห้องปฏิบัติการวิธีใดที่สามารถทำนายการเกิดภาวะต่อต้านไตเฉียบพลันภาวะต่อต้านไตเรื้อรัง และภาวะการทำงานของไตยืนยาวได้ โซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ถูกหลั่งออกมาในกระแสเลือดในระหว่างที่มีการกระตุ้นทีลิมโฟไซท์ ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญในการเกิดภาวะต่อต้านอวัยวะที่ปลูกถ่าย นำไปสู่สมมติฐานที่ว่าการตรวจวัดระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดของผู้ป่วยที่ปลูกถ่ายไตจะสามารถทำนายผลการปลูกถ่ายไตได้ ทำการศึกษาผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไต 198 ราย แบ่งเป็นผู้ป่วยที่เกิดภาวะต่อต้านไตเฉียบพลัน 17 ราย ภาวะต่อต้านไตเรื้อรัง 11 ราย ผู้ป่วยที่เกิดทั้งภาวะต่อต้านไตเฉียบพลันและเรื้อรัง 5 ราย ภาวะการทำงานของไตยืนยาว 27 ราย นอกจากนี้ยังทำการศึกษาในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ทำการฟอกเลือด 40 ราย และประชากรทั่วไป 30 ราย โดยทำการวัดระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดด้วยวิธี ELISA (DuoSet ELISA, R&D System) ผลการศึกษาพบว่า ระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดของผู้ป่วยที่เกิดภาวะต่อต้านไตเฉียบพลัน (785.34+-320.08 pg/ml) ภาวะต่อต้านไตเรื้อรัง (600.84 +- 167.22 pg/ml) และเกิดทั้งสองภาวะร่วมกัน (770.86 +- 339.84 pg/ml) มีค่าสูงกว่า ผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตยืนยาว (351.82 +- 124.36 pg/ml) และผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไตอื่นๆ (388.27 +- 166.30 pg/ml) อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.01) ผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตยืนยาวมีระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดไม่แตกต่างจากผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไตอื่น (p = 0.94) ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ทำการฟอกเลือดมีระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือด (477.94 +- 40.25 pg/ml) สูงกว่าผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตยืนยาวและผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไตอื่นๆ แต่มีค่าต่ำกว่าผู้ป่วยที่เกิดภาวะต่อต้านไตเฉียบพลัน และผู้ป่วยที่เกิดทั้งภาวะต่อต้านไตเฉียบพลันและเรื้อรัง อย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดของประชาชนทั่วไป (176.09 +- 114.62 pg/ml) มีค่าต่ำกว่าผู้ป่วยทุกกลุ่มอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) กล่าวโดยสรุป ระดับโซลูเบิลอินเตอร์ลิวคินทูรีเซ็บเตอร์ในเลือดที่สูงมีความสัมพันธ์กับการเกิด ภาวะต่อต้านไตเฉียบพลัน ภาวะต่อต้านไตเรื้อรัง ในผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไต ซึ่งในอนาคตน่าจะนำมาใช้ในการทำนายผลของการปลูกถ่ายไตและเป็นแนวทางในการเลือกใช้ยากดภูมิคุ้มกันต่อไป