วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

ความสำคัญและที่มาของปัญหาวิจัย : หัตถการที่เกี่ยวกับทางเดินอาหารส่วนใหญ่ทำให้เกิดภาวะแบคทีเรียในกระแสโลหิตได้ ในอดีตได้มีการศึกษาพบภาวะแบคทีเรียในกระแสโลหิตในผู้ป่วยที่มีเลือดออกจาก gastric varices ที่ได้รับการฉีดสาร cyanoacrylate จากการศึกษานี้ไม่สามารถแยกได้ว่าภาวะแบคทีเรียในกระแสโลหิตที่พบเกิดจากการที่เชื้อโรคผ่านเข้าสู่กระแสโลหิตทางรอยแยกของเยื่อบุกระเพาะอาหารในขณะที่มีเลือดออก หรือเกิดโดยตรงจากการทำหัตถการนี้ จึงเป็นที่มาของการศึกษานี้เพื่อที่จะพิสูจน์ว่าการฉีดสาร cyanoacrylate ในภาวะที่ไม่มีเลือดออกทำให้เกิดภาวะภาวะแบคทีเรียในกระแสโลหิตหรือไม่ วัตถุประสงค์ของการวิจัย: เพื่อศึกษาถึงความแตกต่างของภาวะแบคทีเรียในกระแสโลหิตในผู้ป่วยตับแข็งที่มี gastric varices ที่ไม่มีภาวะเลือดออก หลังการฉีดสาร cyanoacrylate เทียบกับผู้ป่วยตับแข็งที่ได้รับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนโดยไม่ได้ทำหัตถการใด ระเบียบวิธีวิจัย : ผู้ป่วยตับแข็งที่เคยมีประวัติเลือดออกมาก่อนจากgastric varices ที่มีข้อบ่งชี้ในการฉีด cyanoacrylate จำนวน 18 คนเป็นกลุ่มศึกษา ผู้ป่วยตับแข็งที่ได้รับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนโดยไม่ได้ทำหัตถการใดๆ จำนวน 17 คนเป็นกลุ่มควบคุม ผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มจะถูกเจาะเลือดเพาะเชื้อก่อนการส่องกล้องและหลังทำหัตถการ 5 นาทีและ 3 ชั่วโมง และส่งปลายสายฉีดเพาะเชื้อในกลุ่มศึกษา ผลการศึกษา : ไม่มีผู้ป่วยรายใดทั้งในกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองตรวจพบแบคทีเรียในเลือดก่อนการส่องกล้อง หลังการฉีดสาร cyanoacrylate ในกลุ่มศึกษาก็ไม่พบแบคทีเรียในเลือดทั้งที่ 5 นาทีและ 3 ชั่วโมงแต่ในกลุ่มควบคุมตรวจพบแบคทีเรียในเลือด 1 รายที่ 5 นาทีหลังการส่องกล้อง คิดเป็น ร้อยละ 5.8 เชื้อที่พบคือ Streptococcus mitis ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่พบได้ในช่องปาก ผลการเพาะเชื้อจากปลายเข็มฉีด เพาะเชื้อขึ้นทั้งหมด 7 รายจาก 18 ราย (ร้อยละ 38.9) โดยเชื้อที่พบส่วนใหญ่เป็น Viridans Streptococcus สรุป : จากการศึกษานี้อัตราการเกิดแบคทีเรียในกระแสโลหิตในผู้ป่วยตับแข็งที่ได้รับการฉีดสาร cyanoacrylate เพื่อรักษา gastric varices ในภาวะที่ไม่มีเลือดออก ไม่แตกต่างจากอัตราการเกิดแบคทีเรียในกระแสโลหิตในผู้ป่วยตับแข็งที่เข้ารับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนที่ไม่ได้ทำหัตถการใดๆ