มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดในสตรีไทย การตรวจ pap smear เป็นวิธีการตรวจหามะเร็งปากมดลูกที่มี ประสิทธิภาพสามารถตรวจพบในระยะเริ่มแรก ทำให้การรักษาหายขาดได้และลดค่าใช้จ่ายในการรักษาโรคนี้ ถ้าสามารถตรวจได้ครอบคลุมประชากรกลุ่มเป้าหมายได้ทั้งหมด การทราบถึงอุบัติการณ์ของมะเร็งปากมดลูกในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบและปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคจะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนการป้องกันและควบคุมมะเร็งปากมดลูกระยะลุกลาม ซึ่งสอดคล้องกับระบบบริการสาธารณสุขแบบปฐมภูมิ การศึกษานี้ได้ตรวจมะเร็งปากมดลูกโดยการทำ pap smear ในสตรีอายุ 15-65 ปีที่แต่งงานแล้ว หรือสตรีอายุ 30-65 ปีที่ยังไม่แต่งงานในเขตตำบลคูคต อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี จำนวน 1,012 ราย ระหว่าง 1 มกราคม 2546 ถึง 31 มีนาคม 2547 พบ pap smear class III, V จำนวน 7 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.7 โดยพบ pap smear class III 4 ราย pap smear class V 3 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.4 และ 0.3 ตามลำดับ พบ pap smear class III ในช่วงอายุ 15-19 ปี 1 ราย และ pap smear class III, V ในช่วงอายุ 35-54 ปี 6 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.1 และ 0.6 ของทั้งหมด หรือร้อยละ 3.2 และ 1.2 ของสตรีที่มาตรวจในช่วงอายุดังกล่าวตามลำดับ พบ pap smear class III, V ในสตรีที่มีระดับการศึกษาตั้งแต่มัธยมศึกษาลงมา คิดเป็นร้อยละ 1.3 ของสตรีที่มาตรวจที่มีระดับการศึกษาดังกล่าวมีรายได้ตั้งแต่ 10,000 บาทต่อเดือนลงมาคิดเป็นร้อยละ 1 ของสตรีที่มาตรวจที่มีรายได้ดังกล่าว เคยมีเพศสัมพันธ์หรือแต่งงานแล้วและมีคู่นอนคนเดียวคิดเป็นร้อยละ 0.5, 0.4 และ 0.8 ของสตรีกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ มีประวัติสามีเคยมีภรรยามาก่อนและในกลุ่มที่สามีไม่เคยมีภรรยามาก่อนคิดเป็นร้อยละ 1.8 และ 0.7 ของสตรีกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ พบทั้งในสตรีที่ไม่เคยตั้งครรภ์ และเคยคลอดบุตรคิดเป็นร้อยละ 1.8 และ 0.6 ของสตรีกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ พบ pap smear class III ทั้งสตรีที่เคยใช้และไม่เคยใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนคิดเป็นร้อยละ 0.7 และ 0.2 ของสตรีกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ พบทั้งในกลุ่มที่ไม่เคยตรวจและเคยตรวจ pap smear แล้วผลปกติเป็นร้อยละ 0.3 และ 0.3 ของสตรีกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ พบ pap smear class V ในสตรีที่สามีเคยมีเพศสัมพันธ์กับคู่นอนมาหลายคน และในกลุ่มที่ไม่ทราบว่าสามีเคยมีเพศสัมพันธ์กับคู่นอนหลายคนมาก่อนหรือไม่ คิดเป็นร้อยละ 2.1 และ 0.2 ของกลุ่มดังกล่าวตามลำดับ โดยที่ไม่พบว่ามีประวัติโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในสตรีที่ผลตรวจพบ pap smear class III และ class V