วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเปรียบเทียบความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก และปัจจัยที่ขัดขวางการรับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีตรวจฝากครรภ์ และตรวจหลังคลอด ณ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ รูปแบบการวิจัย การวิจัยแบบ cross sectional study กลุ่มตัวอย่าง สตรีที่มาตรวจฝากครรภ์ และตรวจหลังคลอด กลุ่มละ 500 คน ณ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติในช่วงระยะเวลาตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 ถึง 31 มกราคม พ.ศ. 2547 ผลการวิจัย สตรีกลุ่มศึกษาไม่เคยตรวจภายในร้อยละ 64.2 และไม่เคยตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ร้อยละ 75.5 ในสตรีกลุ่มตรวจหลังคลอดตอบว่า การมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย การมีบุตรหลายคน การใช้ถุงยางอนามัย และการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม มีส่วนทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกมากกว่าคำตอบสตรีตรวจฝากครรภ์ สตรีกลุ่มตรวจหลังคลอดตอบว่า การคุมกำเนิดชนิดหลั่งข้างนอกไม่มีส่วนทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกมากกว่าสตรีตรวจฝากครรภ์ ปัจจัยห้าอันดับแรกที่ขัดขวางการเข้ารับการตรวจภายในและตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก คือ อาย กลัว ไม่มีเวลา กลัวค่าใช้จ่ายสูง และไม่รู้สถานที่ตรวจ (ร้อยละ 64.5, 56.2, 52.7, 42.8, 34.8) ตามลำดับ สตรีตรวจหลังคลอดมีความเห็นว่าการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกบ่อยๆ ติดต่อกันระยะหนึ่งสามารถหยุดตรวจได้ มากกว่าสตรีตรวจฝากครรภ์ และความมั่นใจในการตอบแบบสอบถามของสตรีตรวจหลังคลอดมีมากกว่าสตรีตรวจฝากครรภ์ สรุปผลการวิจัย ความรู้ และความมั่นใจ เกี่ยวกับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกในสตรีตรวจหลังคลอดมีมากกว่าสตรีตรวจฝากครรภ์ แม้ว่าจะมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนบ้าง ซึ่งต้องการให้ความรู้เพื่อแก้ไขปรับปรุงและปัจจัยที่ขัดขวางการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ห้าอันดับแรก คือ อาย กลัว ไม่มีเวลา กลัวค่าใช้จ่ายสูง และไม่รู้สถานที่ตรวจ