วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาว่าปัจจัยใดมีความสัมพันธ์กับการเกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาในผู้ป่วยในโรคเบาหวาน เพื่อเป็นแนวทางในการป้องกันและลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ทำการศึกษาในผู้ป่วยในโรคเบาหวานที่เข้ารักษาตัวที่ตึกอายุรกรรมชาย หญิง โรงพยาบาลราชวิถี ในช่วงวันที่ 16 พฤศจิกายน 2544 - 30 เมษายน 2545 จำนวน 100 ราย มีปัจจัยที่ศึกษา 9 ปัจจัย คือ จำนวนและประเภทโรคแทรกซ้อนเรื้อรังที่พบร่วมกับโรคเบาหวาน ระยะเวลาที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวาน ระดับน้ำตาลในเลือดแรกเข้าโรงพยาบาล การมีภาวะแทรกซ้อนชนิดเฉียบพลันของเบาหวาน ผู้ป่วยสูงอายุ ได้รับอาหารทางสายยาง ผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตผิดปกติ ระยะเวลาที่ผู้ป่วยอยู่ในโรงพยาบาล ศึกษาปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา 6 ประเภทคือ ผู้ป่วยต้องการยาในการรักษาทั้งยาใหม่และยาที่เพิ่มเติม ผู้ป่วยได้รับยาที่ไม่มีความจำเป็นต้องใช้ ผู้ป่วยได้รับยาที่ไม่สมควรได้รับ ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดต่ำกว่าขนาดในการรักษา ผู้ป่วยเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดสูงกว่าขนาดในการรักษา ผลการศึกษาพบว่า มีปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาทั้งหมด 93 ปัญหาในผู้ป่วย 58 ราย เป็นปัญหาผู้ป่วยเกิดอาการไม่พึงประสงค์ ร้อยละ 47.31 ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดสูงกว่าขนาดในการรักษา ร้อยละ 37.63 ผู้ป่วยต้องการยาในการรักษาทั้งยาใหม่และยาที่เพิ่มเติม ร้อยละ 6.45 ผู้ป่วยได้รับยาที่ไม่สมควรได้รับ ร้อยละ 4.30 ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดต่ำกว่าขนาดในการรักษา ร้อยละ 3.23 และผู้ป่วยได้รับยาที่ไม่มีความจำเป็นต้องใช้ ร้อยละ 1.08 นอกจากนี้พบการเกิดน้ำตาลในเลือดต่ำในโรงพยาบาลจำนวน 30 ครั้งในผู้ป่วย 21 ราย และพบการเกิดน้ำตาลในเลือดสูงเฉียบพลันจำนวน 3 ครั้ง ไม่พบว่าปัจจัยใดมีความสัมพันธ์กับการเกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา (p>0.05) อย่างไรก็ตามพบว่าการมีโรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นโรคแทรกซ้อนที่พบร่วมมีร้อยละของผู้ป่วยที่พบปัญหาและร้อยละของจำนวนปัญหาสูงสุด คือ 79.31 และ 79.57 ตามลำดับ จึงอาจสรุปได้ว่าผู้ป่วยในเบาหวานที่มีโรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นโรคแทรกซ้อนที่พบร่วม จะมีแนวโน้มที่จะพบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยามาก ควรให้การดูแลผู้ป่วยดังกล่าวเพิ่มขึ้นเพื่อลดและป้องกันปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต