วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษากระบวนการสร้างอัตลักษณ์ ทางชนชั้นของกลุ่มชนชั้นนำสยามในช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 ถึงสมัยรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2394-2453) ผ่านการประพฤติปฏิบัติทางวัฒนธรรมการกินอาหาร โดยเฉพาะในเรื่องของมารยาทและการใช้ช้อนส้อมในการรับประทานอาหาร จากการศึกษาพบว่า มารยาทในการรับประทานอาหารของสังคมไทยนั้น มีรากฐาน การปฏิบัติมาจากการควบคุมการกินอาหารของพระสงฆ์ตามแนวทางทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระวินัยในส่วนที่เกี่ยวกับการควบคุมกริยาอาการให้อยู่ใน ความสำรวมเสมอในเวลาที่รับประทานอาหาร เช่น การไม่ให้กินมากๆ ไม่ให้กินคำโตๆ ไม่ให้กินหกเลอะเทอะ หรือการไม่ให้กินด้วยกิริยามูมมาม ตะกละตะกราม รีบเร่งหรือเสียงดัง ฯลฯ การสั่งสอนมารยาทต่างๆ ดังกล่าวซึ่งเกิดขึ้นในหมู่ ชนชั้นสูงก่อน จึงเป็นการสร้างมาตรฐานการประพฤติปฏิบัติในการกินอาหารให้ แตกต่างกันระหว่างบุคคล กระบวนการสร้างอัตลักษณ์ทางชนชั้นจึงเกิดขึ้นโดยอาศัย แนวคิดเรื่องความเป็น "ผู้ดี" ในการแบ่งแยกความเป็นเขาหรือความเป็นเรา จนกระทั่งเมื่อการประพฤติปฏิบัติในการกินอาหารด้วยมีดส้อมช้อนเริ่ม เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตทางสังคมของกลุ่มชนชั้นนำสยามมากขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 เป็นต้นมา การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมดังกล่าวนี้ จึงทำให้ธรรมเนียมการกินอาหารด้วยการเปิบมือ ที่ปฏิบัติกันทั่วไปทุกชนชั้น ตั้งแต่กษัตริย์จนถึงชนชั้นไพร่ทาส ค่อยๆ กลายความหมายไปเป็นวิธีการกินอาหาร แบบของพวกไพร่ราษฎรเท่านั้น และทำให้การรู้จักใช้มีดส้อมในการกินอาหารเป็น เครื่องหมายของความศิวิไลซ์ตามแนวคิดของการเป็น "ผู้ดีสมัยใหม่" ของชนชั้นนำสยามในขณะนั้น ซึ่งไม่จำเป็นต้องเหมือนกับความเป็นผู้ดีอังกฤษใน วัฒนธรรมยุโรปในเวลานั้น การใช้มีดส้อมช้อนในกลุ่มชนชั้นนำสยามช่วงสมัย รัชกาลที่ 5 โดยเฉพาะในกลุ่มที่ไม่ได้ผ่านการใช้ชีวิตอย่างยาวนานพอในสังคม ตะวันตก จึงมีลักษณะผิดฝาผิดตัวบ้าง ไม่เข้าใจประโยชน์หรือหน้าที่ของ เครื่องมือ ตลอดจนยังคงใช้มือร่วมกับการใช้เครื่องมือในการรับประทานอาหาร อย่างไรก็ตาม วัฒนธรรมการกินเลี้ยงแบบตะวันตก ทำให้ผู้หญิงชั้นสูงกลายเป็น ผู้ที่มีความสำคัญบนโต๊ะอาหารขึ้นมา ภาพของการกินอาหารร่วมกันระหว่าง หญิงกับชายค่อยๆ กลายเป็นเรื่องปกติธรรมดามากขึ้น และหญิงชั้นสูงที่เข้าร่วม โต๊ะทุกคนย่อมมีโอกาสพบปะสมาคม ได้รับข่าวสาร ความรู้ จนกระทั่งอาจสามารถ สร้างข่ายความสัมพันธ์กับกลุ่มทางสังคมอื่นๆ ได้ วัฒนธรรมการเลี้ยงโต๊ะอาหาร แบบตะวันตกจึงมีส่วนทำให้ความสัมพันธ์หญิงชายในสังคมชั้นสูงของสยามมีความ เปลี่ยนแปลงไป