ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาบทละครดึกดำบรรพ์ ของ สมภพ จันทรประภา จำนวน 30 เรื่อง โดยแบ่งการศึกษา ออกเป็น 2 ด้าน คือ ด้านวรรณศิลป และด้านนาฏศิลป ปรากฏว่า ด้านที่มาของเรื่องมีทั้งที่มีที่มาจากประวัติศาสตร์ไทย ประวัติศาสตร์ ต่างชาติ และอาศัยเพียงภูมินามเป็นที่มาในการแต่ง ด้านโครงเรื่องนั้น บทละครส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นบทละครอิงประวัติศาสตร์ รองลงมาคือ บทละครอ้างประวัติศาสตร์ และบทละครประวัติศาสตร์ จากจินตนาการ ตามลำดับ มีบทละครประวัติศาสตร์จากวรรณกรรมอยู่เพียงเรื่องเดียว คือ เรื่องตรอยกำศรวจ ด้านแนวคิด สามารถจำแนกบทละครได้เป็น 2 กลุ่ม คือ บทละครที่มีแนวคิดเกี่ยวกับกิจการบ้านเมือง และบทละคร ที่มีแนวคิดเกี่ยวกับวิถีชีวิตมนุษย์ สำหรับด้านตัวละครนั้น นอกจาก จะมีตัวละครเอกฝ่ายชาย ฝ่ายหญิง ที่มีพฤติกรรมทางบวก และ พฤติกรรมทางลบแล้ว ยังมีตัวละครที่มีบทบาทเด่นอีกกลุ่มหนึ่ง คือ ตัวละครประกอบผู้ทำหน้าที่ผู้อภิบาล ส่วนด้านบทร้อง บทเจรจา ซึ่งเป็นหัวข้อสุดท้ายในการวิเคราะห์ด้านวรรณศิลปนั้นเห็นได้ชัดเจนว่า มีลักษณะเด่นอยู่ที่บทบริภาษเป็นส่วนใหญ่ รองลงมาคือ ทรรศนะ ที่เกี่ยวกับหน้าที่ของผู้นำหรือกษัตริย์ และหน้าที่ของผู้ใต้ปกครอง ที่พึงมีต่อชาติ ต่อผู้ปกครอง การใช้ภาษาของบทร้องบทเจรจา มีทั้งสำนวนร่วมสมัยที่แต่ง และถ้อยคำสำนวนพ้นสมัย มีสุภาษิต สำนวน คำพังเพยสอดแทรกอยู่มากและมีข้อสังเกตว่า ผู้แต่งนิยมใช้คำ แบบกวียานุโลมในลักษณะสลับตำแหน่งคำ แต่ยังความหมายเดิม ในด้านนาฏศิลปพบว่า บทละครส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นบทละครคำกลอน ใช้การบรรยายหรือการแสดงฉากนำ เป็นการเปิดเรื่อง และปิดเรื่อง ด้วยการแสดงระบำต่าง ๆ เฉพาะบทละครดึกดำบรรพ์ที่แต่งขึ้น เพื่อจัดแสดงบนเวทีนั้น จะมีการแสดงเวทีล่างหรือการแสดงหน้าม่าน มีบทร้องบางบทที่ผู้แต่งระบุให้ผู้อื่นขับร้องแทนผู้แสดง และมีบทบรรยาย ในลักษณะผู้แต่งกระทำตนเป็นบุรุษที่ 3 ซึ่งลักษณะดังกล่าวทั้งหมดนี้ เป็นลักษณะที่ไม่ตรงกับบัญญัตินิยมของการแสดงดึกดำบรรพ์ ในด้าน การบรรจุเพลง ผู้ศึกษาได้จำแนกเพลงภาษาต่าง ๆ ที่บรรจุไว้ เป็นจำนวนมากในบทละครทั้งหมดโดยจัดทำเป็นตารางเพลงภาษาต่าง ๆ ประกอบไว้ เพลงหน้าพาทย์ที่ใช้ ส่วนใหญ่เป็นเพลงหน้าพาทย์ธรรมดา เครื่องแต่งกายของตัวละครและฉากประกอบการแสดงนี้ ผู้แต่งมิได้ ให้รายละเอียดที่ชัดเจนไว้ในบทละคร ส่วนด้านวิธีนำเสนอ ผู้แต่งนิยมสร้างความตระการตาให้แก่ผู้ชมด้วยการแสดงฉากรบ กระบวนแห่ และการแสดงระบำ