การศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์ (1) ลักษณะทั่วไปของพัฒนากรที่ศึกษา (2) ทัศนคติต่อการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ของพัฒนากร ในรายละเอียดขององค์ประกอบทั้ง 3 ด้านของทัศนคติ คือ ด้านความรู้สึก ด้านความคิดและด้านพฤติกรรม (3) ปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อความรู้สึกต่อการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ของพัฒนากรได้แก่ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ในตำแหน่งพัฒนากร ความรู้ในหน้าที่เลขานุการ คปต. ความเข้าใจในหน้าที่เลขานุการคปต. และการได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา (4) ปัญหาและข้อเสนอแนะในการปฏิบัติงานฯ ผู้ศึกษาได้รวบรวมข้อมูลโดยส่งแบบสอบถามให้แก่พัฒนากรในอำเภอต่าง ๆ ของจังหวัดเลยจำนวน 86 คน รวบรวมแบบสอบถามได้จากพัฒนากร 84 คน คิดเป็นร้อยละ 97.7 ผู้ศึกษาใช้สถิติพรรณนา ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ มัชฌิมเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานในการสรุปลักษณะทั่วไปของกลุ่มตัวอย่างพัฒนากรที่ศึกษาปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อทัศนคติฯ และทัศนคติฯและใช้สถิติอนุมาน คือ การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย 2 กลุ่ม(t-Test) เพื่อทดสอบสมมุติฐาน 1. ลักษณะทั่วไปของพัฒนากรที่ศึกษา กว่าสามในสี่ของพัฒนากรที่ศึกษา (78.6 เปอร์เซนต์) เป็นชาย มีอายุเฉลี่ย37 ปี ประมาณครึ่งหนึ่ง (51.2 เปอร์เซนต์) มีอายุระหว่าง31-40 ปี ส่วนใหญ่ (82.9 เปอร์เซนต์) สมรสแล้ว เกือบสามในสี่ (72.6 เปอร์เซนต์) มีภูมิลำเนาอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือกว่าครึ่งหนึ่ง (53.5 เปอร์เซนต์) จบการศึกษาในระดับปริญญาตรี เกือบครึ่งหนึ่ง (47.6 เปอร์เซนต์)เป็นข้าราชการระดับ 5 เกือบสามในสี่ (70.2 เปอร์เซนต์)ปฏิบัติงานในตำบลที่รับผิดชอบในปัจจุบันเพียง 1 ปี และพัฒนากรที่ศึกษาทุกคน (100 เปอร์เซนต์) ได้รับการคัดเลือกและแต่งตั้งให้เป็นผู้ทำงานและเลขานุการ คปต. 2. ทัศนคติต่อการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. 2.1 ด้านความรู้สึก (ความพอใจ) พัฒนากรที่ศึกษามีความรู้สึกพอใจในการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ในระดับ"ปานกลางค่อนข้างสูง" (X=3.550 S.D.=.481) โดยเกือบครึ่ง (46.4 เปอร์เซนต์) รู้สึกพอใจ "สูง" และจำนวนเท่ากัน(46.4 เปอร์เซนต์)รู้สึกพอใจ "ปานกลาง" ส่วนผู้ที่รู้สึกพอใจ "ต่ำ" มีจำนวนน้อย (7.2 เปอร์เซนต์) 2.2 ด้านความคิด พัฒนากรที่ศึกษามีความคิด (เห็นด้วย)ในการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ในระดับ "สูง"(X=3.890 S.D.=.367) โดยจำนวนสามในสี่ (75 เปอร์เซนต์)เห็นด้วย "สูง" ประมาณเกือบหนึ่งในสี่ (22.6 เปอร์เซนต์)เห็นด้วย "ปานกลาง" และจำนวนน้อยมาก (2.4 เปอร์เซนต์)เห็นด้วย "ต่ำ" 2.3 ด้านพฤติกรรม งานที่พัฒนากรได้ดำเนินการในฐานะเลขานุการ คปต. ในลำดับแรก ๆ คือ (1) งานบริหารการพัฒนาชนบท ได้แก่ รวบรวมข้อมูล จปฐ. ข้อมูล กชช. 2 ค. ข้อมูลแหล่งน้ำ และการจัดทำแผนพัฒนาตำบล รองลงมา คือ (2) งานการประชุม ได้แก่ การจัดประชุม คปต. การจดบันทึกการประชุม(3) งานบริหารทั่วไป ได้แก่ การจัดให้มีที่ทำการ คปต.การรับผิดชอบงานธุรการสารบรรณของ คปต. และ (4) งานด้านการประสานงาน ได้แก่ การติดต่อสื่อสารกับหน่วยงานอื่น 3. ปัจจัยที่คาดว่าจะมีอิทธิพลต่อความรู้สึกของพัฒนากรต่อการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ผลการทดสอบสมมุติฐานพบว่า (1) ประสบการณ์ในตำแหน่งพัฒนากร ในมิติย่อย คือ"การมีกิจกรรมพัฒนาชุมชนส่งเข้าประกวดในระดับจังหวัด"(2) ความรู้ในหน้าที่เลขานุการ คปต. (3) ความเข้าใจในหน้าที่เลขานุการ คปต. และ (4) การได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึก(ความพอใจ) ในการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ของพัฒนากร ส่วน (1) ระดับการศึกษา (2) ประสบการณ์ในตำแหน่งพัฒนากร ใน 2 มิติย่อย ได้แก่ "ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน"และ "การได้รับพิจารณาความดีความชอบพิเศษ" ไม่มีอิทธิพลต่อความรู้สึก (ความพอใจ) ในการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการคปต. ของพัฒนากร 4. ปัญหา พัฒนากรระบุปัญหาในการปฏิบัติงานฯ ดังนี้(1) ด้านงานบริหารทั่วไป ได้แก่ ไม่มีงบประมาณสนับสนุนในการทำงาน และขาดวัสดุอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน (2) ด้านงานการประสานงาน ได้แก่ คณะทำงานใน คปต. แต่ละคนมีงานประจำอยู่มาก บางครั้งจึงไม่สามารถมาร่วมกิจกรรมของ คปต. ได้และเจ้าหน้าที่ของส่วนราชการต่าง ๆ ใน คปต. จะให้ความสำคัญกับงานของตนเองมากกว่างานของ คปต. (3) ด้านงานการประชุมได้แก่ คปต. ส่วนใหญ่ให้ความสนใจในการประชุมน้อย (4)ด้านงานบริหารการพัฒนาชนบท ได้แก่ หน่วยเหนือขาดการประสานงานร่วมกัน ตั้งแต่ระดับส่วนกลาง จังหวัด และอำเภอ การรวบรวมข้อมูลทุกประเภทล่าช้าเนื่องจากขาดความร่วมมือ และการจัดทำโครงการพัฒนาชนบทของหน่วยงานต่าง ๆ ไม่ยึดแผนพัฒนาตำบล ข้อเสนอแนะ 1. พัฒนากร ข้อเสนอแนะของพัฒนากรในฐานะเลขานุการคปต. จำแนกตามลักษณะงานได้ดังนี้ (1) งานบริหารทั่วไปได้แก่ ควรสนับสนุนงบประมาณ วัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นในการดำเนินงาน ควรกำหนดอำนาจหน้าที่ของเลขานุการ คปต.ให้ชัดเจน (2) งานการประสานงาน ได้แก่ หน่วยเหนือทั้งในระดับส่วนกลาง จังหวัดและอำเภอ ควรกำหนดแนวทางในการดำเนินงานของ คปต. ร่วมกันอย่างชัดเจน ผู้บริหารของแต่ละหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับ คปต. จะต้องเข้าใจและให้ความสำคัญกับ คปต. (3) งานการประชุม ได้แก่ หน่วยเหนือควรสนับสนุนผลการประชุมของ คปต. ผู้บังคับบัญชาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรกำชับให้เจ้าหน้าที่ในหน่วยงานของตนให้ความสำคัญในการประชุม คปต. และเข้าร่วมประชุมทุกครั้ง (4)งานบริหารการพัฒนาชนบท ได้แก่ ควรสนับสนุนงบประมาณในการจัดทำแผนพัฒนาตำบล และการรวบรวมข้อมูลเพื่อการพัฒนาชนบทและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาชนบทควรมีการประสานงานและสั่งการในแนวเดียวกัน 2. ผู้ศึกษา เพื่อให้พัฒนากรมีความรู้สึกพอใจในการปฏิบัติงานฯ มีความคิดต่อการปฏิบัติงานฯ ที่ถูกต้องและปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. อย่างมีประสิทธิภาพผู้ศึกษาใคร่เสนอแนะ ดังนี้ 2.1 ควรสร้างเสริมความรู้ความเข้าใจของพัฒนากรเกี่ยวกับหน้าที่ของเลขานุการ คปต. ได้แก่ - จัดฝึกอบรมหลักสูตรการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการฯคปต. แก่พัฒนากรทุกคน และให้มีการประเมินระดับความรู้ความเข้าใจของพัฒนากรที่เข้ารับการฝึกอบรมเพื่อจะใด้เป็นข้อมูลในการฝึกอบรมครั้งต่อ ๆ ไป - จัดทำเอกสาร คู่มือ เกี่ยวกับการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. สำหรับพัฒนากรโดยเฉพาะ - จัดประชุมสัมมนาพัฒนากร ในประเด็นการปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. เพื่อแลกเปลี่ยนปัญหา ประสบการณ์และเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจ ซึ่งกันและกัน 2.2 ผู้บังคับบัญชาควรให้ความสนใจเอาใจใส่การปฏิบัติงานในฐานะเลขานุการ คปต. ของพัฒนากร โดยออกเยี่ยมเยียนการปฏิบัติงาน ให้คำปรึกษาเมื่อมีปัญหา ชมเชยผลงานที่ปฏิบัติได้สำเร็จ และให้กำลังใจในการปฏิบัติงาน ซึ่งผู้บังคับบัญชาระดับสูงควรกำหนดเป็นนโยบายที่ชัดเจนและกำชับให้ผู้บังคับบัญชาในระดับต้น คือพัฒนากรอำเภอได้ให้ความสนใจอย่างเคร่งครัด 2.3 ควรมีการปรับปรุงแบบสอบถามของข้อมูลเพื่อการพัฒนาชนบท คือ กชช.2 ค. จปฐ. ให้มีความชัดเจน สื่อได้ตรงชาวบ้านอ่านแล้วเข้าใจ ไม่ซับซ้อน และควรจัดสรรงบประมาณสนับสนุนในเรื่องการรวบรวม กชช.2 ค. ข้อมูล จปฐ. ข้อมูลแหล่งน้ำ 2.4 ควรจัดให้มีการประชุมสัมมนาผู้บริหารของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในระดับ เช่น ส่วนกลาง ระดับจังหวัด ระดับอำเภอ เพื่อให้ทราบถึงวัตถุประสงค์ของ คปต. ความสำคัญของคปต. ต่อระบบบริหารงานพัฒนาชนบทในปัจจุบัน และบทบาทหน้าที่ของ คปต. เพื่อจะได้ให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องได้เข้าใจและกำหนดเป็นนโยบายให้ตัวแทนของส่วนราชการนั้น ๆ ในระดับตำบล ซึ่งเป็นคณะทำงานใน คปต. ได้ให้ความสนใจและมีส่วนร่วมในกิจกรรมของ คปต.อย่างจริงจัง 2.5 ควรกำหนดกรอบของงานเลขานุการ คปต. เช่น งานบริหารทั่วไปที่เกี่ยวกับงานธุรการ สารบรรณ ใน คปต.ให้ชัดเจน และเป็นรูปธรรมอะไรบ้าง 2.6 ในระดับจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดควรกำหนดนโยบายในการทำงานของ คปต. ให้เด่นชัดมากขึ้น เช่น จัดให้มีการประกวด คปต. ดีเด่นระดับจังหวัด โดยวัดผลจากผลการปฏิบัติงาน ความสามัคคี การประสานงาน หรือจัดให้มีการทัศนศึกษา คปต. ดีเด่น 2.7 ควรจัดให้มีระบบการติดตามผลการปฏิบัติงานของคปต. โดยจัดตั้งเป็นคณะทำงานในระดับอำเภอ และจังหวัดโดยกำหนดรูปแบบการรายงานผลการปฏิบัติงานของ คปต. ให้พัฒนากร ในฐานะเลขานุการ คปต. เป็นผู้รายงานผลการปฏิบัติงาน เสนอผู้บังคับบัญชาระดับสูง รวมทั้งรายงานปัญหาอุปสรรคในการดำเนินงาน เพื่อร่วมกันหาทางแก้ไขต่อไป