การศึกษาย้อนหลังแบบเคสคอนโทรลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้อง กับการคลอดก่อนกำหนดในโรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์ โดยทำการศึกษาย้อนหลังจากใบบันทึก การฝากครรภ์และเวชระเบียนของมารดาที่คลอดในโรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์ ระหว่าง 1 มกราคม 2540 - 31 ธันวาคม 2542 ได้กลุ่มศึกษาเป็นมารดาที่คลอดก่อนกำหนด (ก่อนอายุครรภ์ครบ 37 สัปดาห์) จำนวน 347 คน และกลุ่มควบคุมเป็นมารดาที่คลอดครบกำหนดจำนวนเท่ากัน ซึ่งเป็น มารดาที่คลอดหลังมารดาคลอดก่อนกำหนดทันที การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ Pearson chi-square, คำนวณหาค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์จากการวิเคราะห์ตัวแปรเดี่ยว และการวิเคราะห์การถดถอยพหุ แบบลอจิสติก ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ผลการศึกษาพบว่า จากการวิเคราะห์ข้อมูลโดยคำนวณหาค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์จากการ วิเคราะห์ตัวแปรเดี่ยว พบว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการคลอดก่อนกำหนด คือ การมีเลือดออก ทางช่องคลอดระหว่างการตั้งครรภ์, ประวัติการคลอดก่อนกำหนด, ผลการตรวจปัสสาวะผิดปกติ ทั้งที่ผลเพาะเชื้อในปัสสาวะปกติหรือผิดปกติ, ระดูขาวผิดปกติ, รายได้ครอบครัวต่ำ, การศึกษาต่ำ, ลำดับครรภ์ระหว่าง 1-3, น้ำหนักน้อยเมื่อเริ่มตั้งครรภ์ (< 40 กิโลกรัม), อายุมารดามาก ((+,ณ) 35 ปี) และภูมิลำเนานอกเขตเทศบาล และจากการวิเคราะห์การถดถอยพหุ แบบลอจิสติก ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการคลอดก่อนกำหนดคือการมีเลือดออกทางช่องคลอดระหว่าง การตั้งครรภ์ (OR=78.02, 95% CI 10.19-597.39), ประวัติการคลอดก่อนกำหนด (OR=66.79, 95% CI 6.61-674.42)m, ผลการตรวจปัสสาวะผิดปกติที่ผลเพาะเชื้อ เป็นบวก (OR=36.88, 95% CI 7.87-172.82), เป็นลบ (OR=7.41, 95% CI 2.14-25.72),ระดูขาวผิดปกติ (OR=7.50, 95% CI 3.28-17.15) รายได้ครอบครัวต่ำกว่า 5,000 บาทต่อเดือน (OR=11.78, 95% CI2.96- 46.85), ลำดับครรภ์แรก (OR=3.58, 95% CI 1.16-10.80) และภูมิลำเนานอกเขตเทศบาล (OR=1.98, 95% CI 1.30-3.01) จากการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ โดยใช้เป็นเกณฑ์เสี่ยงในการคัดกรอง มารดาที่มีความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนด ทำให้สามารถจัดตั้งคลินิกมารดาเสี่ยงต่อการ คลอดก่อนกำหนดได้และสามารถให้คำแนะนำ สุขศึกษา การตรวจติดตาม และการรักษาตั้งแต่ระยะ เริ่มแรกมีอาการแก่มารดาเหล่านี้ เพื่อป้องกันการคลอดก่อนกำหนดได้