การเติบโตอย่างรวดเร็วของประชากรผู้สูงอายุ ส่งผลกระทบต่อคุณภาพของการดูแลทาง การพยาบาล โดยเฉพาะการดูแลแบบองค์รวม วัตถุประสงค์ของการวิจัยภาคตัดขวางครั้งนี้คือ การศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประสบความสำเร็จด้านสุขภาพองค์รวม และในแต่ละด้านของ องค์รวม คือ กาย จิต สังคม และจิตวิญญาณ กรอบแนวคิด PRECEDE ของกรีนและครูเตอร์ และทฤษฎีพยาบาลการบกพร่องในการดูแลตนเองของโอเร็มถูกประยุกต์ใช้เป็นกรอบแนวคิดของ การศึกษาในครั้งนี้ โดยเก็บข้อมูลระหว่างเดือนมิถุนายน ถึงกรกฎาคม 2542 จากกลุ่มอาสาสมัคร ผู้สูงอายุจำนวน 325 คน ของชมรมผู้สูงอายุ 8 แห่งในกรุงเทพมหานคร โดยใช้แบบสอบถามที่ สร้างขึ้นมาและวิเคราะห์ข้อมูลโดยการใช้สถิติการถดถอยพหุลอจิสติก ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างประสบความสำเร็จในด้านสุขภาพองค์รวมร้อยละ 32.0 และแต่ละด้านคือ กาย จิต สังคม และจิตวิญญาณ ร้อยละ 80.9, 74.2, 65.9 และ 67.1 ตามลำดับ ใน 11 ปัจจัยที่พบว่าสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการประสบความสำเร็จในด้านสุขภาพ องค์รวม ปัจจัยทำนายคือสถานภาพสมรส (มีโอกาส [AOR] 1.85 เท่า) รับรู้สุขภาพตนเองว่า ดีมาก (มีโอกาส 9.40 เท่า) และดี (มีโอกาส 4.18 เท่า) มีบ้านอยู่ใกล้ (มีโอกาส 2.19 เท่า) และห่างพอสมควร (มีโอกาส 2.60 เท่า) จากตลาดไปวัด (มีโอกาส 11.10 เท่า) และรับการ สนับสนุนด้านการให้ความมั่นใจในการดูแลสุขภาพตนเอง จากเจ้าหน้าที่ของชมรมผู้สูงอายุและ บุคลากรด้านสุขภาพในระดับปานกลาง (มีโอกาส 0.09 เท่า) โดยทำนายได้ร้อยละ 21.5 สำหรับ การประสบความสำเร็จด้านสุขภาพร่างกาย ใน 12 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ พบ ปัจจัยทำนายคือสถานภาพสมรส (มีโอกาส 2.75 เท่า) เปลี่ยนอาชีพตั้งแต่อายุ 60 ปี (มีโอกาส 0.11 เท่า) รับรู้สุขภาพตนเองว่าดี (มีโอกาส 4.21 เท่า) มีความรู้ว่าผู้สูงอายุไม่ควรหลับในตอน กลางคืนแต่น้อยและหลับในตอนกลางวันแทน (มีโอกาส 4.54 เท่า) และไม่ควรใช้เวลาส่วนใหญ่ อยู่ตามลำพังเพื่อทบทวนประสบการณ์ในอดีต (มีโอกาส 0.26 เท่า) โดยทำนายได้ร้อยละ 19.7 สำหรับการประสบความสำเร็จด้านสุขภาพทางจิตใน 12 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ พบปัจจัยทำนายคือมีอาชีพเป็นกรรมกรก่อนอายุ 60 ปี (มีโอกาส 0.39 เท่า) รับรู้สุขภาพตนเอง ว่าดี (มีโอกาส 0.11 เท่า) มีความรู้ว่าผู้สูงอายุควรดื่มนม 1-2 แก้วต่อวัน (มีโอกาส 2.61 เท่า) และคาดว่าสามารถออกกำลังกายได้ 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ (มีโอกาส 5.63 เท่า) โดยทำนายได้ร้อยละ 24.7 สำหรับการประสบความสำเร็จด้านสุขภาพทางสังคม ใน 18 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัย สำคัญ พบปัจจัยทำนายคือคาดว่าสามารถเข้าร่วมกิจกรรมของชมรมผู้สูงอายุได้อย่างสม่ำเสมอ (มีโอกาส 4.10 เท่า) และไม่มั่นใจว่าสามารถเข้าร่วมกิจกรรมกิจกรรมทางศาสนาได้อย่างสม่ำเสมอ (มีโอกาส 4.11 เท่า) มีสภาพแวดล้อมที่มีอากาศระบายดี (มีโอกาส 4.52 เท่า) มีบ้านอยู่ใกล้ (มีโอกาส 2.35 เท่า) และห่างพอสมควร (มีโอกาส 2.25 เท่า) จากตลาดและไปวัด (มีโอกาส 3.11 เท่า) โดยทำนายได้ร้อยละ 19.1 สำหรับการประสบความสำเร็จด้านสุขภาพทางจิตวิญญาณ ใน 12 ปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ พบปัจจัยทำนายคือมีความรู้ว่าโดยทั่วไปผู้สูงอายุ ไม่ควรดื่มน้ำแค่วันละประมาณ 4-6 แก้ว ต่อวัน (มีโอกาส 0.37 เท่า) และผู้สูงอายุไม่ควรอาบน้ำ บ่อย ๆ เพื่อเป็นการรักษาความสะอาดของผิวหนัง (มีโอกาส 0.33 เท่า) คาดว่าสามารหลีกเลี่ยง การเกิดอุบัติเหตุ (มีโอกาส 4.09 เท่า) รวมถึงไม่แน่ใจ (มีโอกาส 4.91 เท่า) มีบ้านอยู่ใกล้สนามกีฬา(มีโอกาส 5.23 เท่า) สวนสาธารณะ (มีโอกาส 0.27 เท่า) และวัด (มีโอกาส 3.41 เท่า) และรับการ สนับสนุนด้านการให้ความมั่นใจในการรับประทานอาหารจากเจ้าหน้าที่ชมรมผู้สูงอายุและบุคลากร ด้านสุขภาพในระดับสูง (มีโอกาส 11.40 เท่า) โดยทำนายได้ร้อยละ 29.6 ผลการศึกษานี้เสนอ แนะให้พยาบาลสาธารณสุข และผู้ดูแลที่เกี่ยวข้องต้องรับผิดชอบในการดูแลผู้สูงอายุ เน้นการดูแล ในปัจจัยที่สัมพันธ์กับการประสบความสำเร็จด้านสุขภาพ และสนับสนุนในปัจจัยเหล่านี้