การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย เพื่อศึกษารูปแบบของพฤติกรรมการแสวงหาการ ดูแลสุขภาพและปัจจัยที่กำหนดพฤติกรรมการแสวงหาการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่ง อินซูลิน ระบบการดูแลสุขภาพที่ผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลินใช้ในปัจจุบันและภาวะการควบคุม ระดับน้ำตาลในเลือด โดยใช้แนวคิดเกี่ยวกับระบบการดูแลสุขภาพของไคลน์แมนเป็นแนวทางใน การวิจัย เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 30 ราย เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก และบันทึกแถบเสียง วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า เมื่อเกิดอาการผิดปกติกลุ่มตัวอย่างให้ความหมายว่าเป็นภาวะปกติ ร้อยละ 52.2 เป็นภาวะผิดปกติแต่ไม่เกี่ยวกับเบาหวาน ร้อยละ 26.1 และเป็นเบาหวาน ร้อยละ 21.7 ส่วนใหญ่ใช้ระบบการดูแลสุขภาพ ส่วนประชาชนจัดการกับอาการที่เกิดขึ้นเป็น อันดับแรกร้อยละ 78.3 ได้แก่ รอสังเกตอาการและรักษาตนเอง และใช้ระบบการดูแลสุขภาพ ส่วนวิชาชีพ ร้อยละ 21.7 ได้แก่ โรงพยาบาลรัฐบาลและเอกชน กลุ่มตัวอย่างอธิบายสาเหตุ ของเบาหวานว่าเกิดจากพฤติกรรมบริโภคมากที่สุด ร้อยละ 33.3 รูปแบบของพฤติกรรมการแสวงหา การดูแลสุขภาพที่พบมี 3 รูปแบบคือ 1) ใช้ระบบการดูแลสุขภาพส่วนประชาชนร่วมกับส่วนวิชาชีพ ร้อยละ 76.7 2) ใช้ระบบการดูแลสุขภาพส่วนวิชาชีพอย่างเดียว ร้อยละ 20.0 และ 3) ใช้ระบบการดูแลสุขภาพทั้ง 3 ส่วน ร้อยละ 3.3 ปัจจัยที่กำหนดพฤติกรรมการแสวงหาการดูแลสุขภาพในแต่ละส่วน ได้แก่ 1) ปัจจัยด้านระบบการดูแลสุขภาพ 2) ปัจจัยด้านผู้ให้บริการการดูแลสุขภาพ และ 3) ปัจจัยด้านผู้รับบริการการดูแลสุขภาพ ปัจจุบันพบว่า กลุ่มตัวอย่างเลือกใช้ระบบการดูแลสุขภาพส่วนวิชาชีพอย่างเดียว ร้อยละ 66.7 และใช้ระบบการดูแลสุขภาพส่วนประชาชนร่วมด้วย ร้อยละ 33.3 เมื่อเปรียบเทียบค่าระดับ น้ำตาลในเลือดกับเกณฑ์การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด พบว่า กลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่มมีระดับ น้ำตาลในเลือดอยู่ในเกณฑ์ใกล้เคียงกันและส่วนใหญ่ควบคุมน้ำตาลในเลือดอยู่ในระดับไม่ดี ผล การศึกษาครั้งนี้ทำให้เข้าใจการอธิบายเกี่ยวกับความเจ็บป่วยและกระบวนการคิดตัดสินใจแสวงหา การดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน และเป็นแนวทางนำไปสู่การพัฒนาระบบการ ดูแลสุขภาพเพื่อควบคุมโรคเบาหวาน โดยการผสมผสานระบบการดูแลสุขภาพทั้ง 3 ส่วนให้สอด คล้องกับวิถีชีวิตของผู้ป่วยแต่ละราย