การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อพัฒนาพฤติกรรมการป้องกัน ภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง โดยประยุกต์ทฤษฎีความสามารถตนเอง มาใช้ในการจัดโปรแกรมสุขศึกษา กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ชนิดไม่ทราบสาเหตุ จำนวน 100 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 50 คน ที่ได้รับกิจกรรมตาม โปรแกรมที่กำหนดไว้ 12 สัปดาห์ และกลุ่มเปรียบเทียบ 50 คน รวบรวมข้อมูลโดยใช้ แบบสอบถาม และแบบบันทึกผลการประเมินร่างกาย ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบทางสถิติด้วย Students t-test, Paired Samples t-test และ Pearsons Product Moment Correlation ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มทดลองมีการรับรู้ความสามารถตนเอง ความคาดหวังในผลดี ของการปฏิบัติ และพฤติกรรมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนของโรคความดันโลหิตสูง ดีกว่า ก่อนทดลองและดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ การรับรู้ความสามารถ ตนเอง มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย และการผ่อนคลาย ความเครียด ความคาดหวังในผลดีของการปฏิบัติมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุม อาหาร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แต่ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการออกกำลังกาย และการผ่อนคลายความเครียด กลุ่มทดลองสามารถควบคุมระดับความดันโลหิต และน้ำหนัก ให้ลดลงได้ ซึ่งผลการวิจัยครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการจัดโปรแกรมสุขศึกษา สามารถพัฒนา พฤติกรรมป้องกันภาวะแทรกซ้อนโรคความดันโลหิตสูงดีขึ้นได้เป็นอย่างดี ควรนำไป ประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่ออื่นๆ ต่อไป