วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

การเปลี่ยนแปลงชายฝั่งปากพนังรวมทั้งชายฝั่งใกล้เคียง มีองค์ประกอบหลายตัวและซับซ้อนยาวนาน จนไม่สามารถแน่ใจได้ว่าการศึกษาวิเคราะห์เท่าที่เคยทำมาแล้ว และที่จะทำต่อไปในอนาคต จะสามารถเข้าถึงและครอบคลุมองค์ประกอบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้ครบถ้วน รวมทั้งจะสามารถวิเคราะห์ผลกระทบอันเกิดจากกระบวนการที่ซับซ้อนของธรรมชาติได้อย่างถูกต้องแท้จริงหรือแม้แต่ใกล้เคียง ทั้งนี้เพราะจำกัดของข้อมูลที่มีอยู่ในปัจจุบันด้วยเหตุนี้การศึกษาโดยลำดับความเป็นมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันให้ถูกต้องแน่นอนมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการวิเคราะห์และตัดสินใจเกี่ยวกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งทะเล วิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาถึงประวัติการเปลี่ยนแปลงของชายฝั่งลุ่มน้ำปากพนัง รวมทั้งปัจจัยเบื้องต้นที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว และเสนอแนวทางการศึกษาจัดการเบื้องต้นเกี่ยวกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งทะเล โดยใช้วิธีการศึกษาสภาพแนวชายฝั่งในช่วงปี คือ พ.ศ. 2509-10, 2517-18, 2538 และ 2542 มาเปรียบเทียบกัน เพื่อหาการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วงเวลา สภาพแนวชายฝั่งที่นำมาใช้เปรียบเทียบนี้ ได้มาจากการต่อภาพถ่ายทางอากาศของกรมแผนที่ทหาร ซึ่งเป็นภาพถ่ายที่ยังไม่สามารถนำมาใช้งานได้โดยตรง ต้องทำการปรับแก้ค่าพิกัด และกำจัดความบิดเบี้ยวและความคลาดเคลื่อนต่างๆ ก่อนนำมาใช้งาน ผลการศึกษาพบว่าชายฝั่งปากพนังมีการเปลี่ยนแปลงทั้งกัดเซาะและทับถมตลอดทั้งแนว ส่วนมากเกิดการทับถม โดยทับถมมากที่สุดในช่วงปี 2538-2542 และเกิดการเซาะมากที่สุดในช่วงปี 2518-2538 ซึ่งเป็นช่วงปีที่เกิดพายุและเหตุการณ์พิเศษบริเวณอ่าวไทยตอนล่างมากกว่าช่วงปีอื่น บริเวณที่ถูกกัดเซาะอย่างรุนแรงคือชายฝั่งบริเวณบ้านเกาะฝ้าย-นำทรัพย์ มีอัตรากัดเซาะสูงสุด 7.45 เมตร/ปี ในช่วงปี 2538-2542 ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากการสร้างคันกันทรายที่ปากคลองระบายน้ำบ่อคณฑีในปี 2527 การศึกษานี้ได้พยายามรวบรวมข้อมูลทั้งที่เกี่ยวข้องกับชายฝั่งปากพนังโดยตรง และข้อมูลแวดล้อมบริเวณอ่าวไทยตอนล่าง ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ อ.ขนอม จ.นครศรีธรรมราช ถึงแหลมตาชี จ.ปัตตานี เนื่องจากกระบวนการชายฝั่งจะเกิดขึ้นต่อเนื่องกันตลอดทั้งแนวชายฝั่ง ถึงแม้ว่าข้อมูลที่มีอยู่ปัจจุบันอาจจะวิเคราะห์ในส่วนของสาเหตุการเปลี่ยนแปลงชายฝั่งได้อย่างไม่ชัดเจนก็ตาม แต่การศึกษานี้ก็จะเป็นเสมือนการศึกษาเบื้องต้นสำหรับความพยายามในครั้งต่อไป ซึ่งหากในอนาคตมีการจัดเก็บข้อมูลที่เป็นระบบและมีข้อมูลมากกว่าปัจจุบันนี้ ก็จะสามารถศึกษาวิเคราะห์ได้อย่างชัดเจนมากขึ้น