การทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรตีนและเมทไธโอนีน ในสูตรอาหารต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่พื้นเมืองลูกผสมและพลัง งานที่ใชัประโยชน์ได้โดยประมาณของอาหารในไก่พื้นเมืองและไก่พื้นเมือง ลูกผสมในช่วงอายุ 0-16 สัปดาห์ โดยแบ่งการทดลองออกเป็น 3 การ ทดลองย่อย การทดลองที่ 1 ใช้ไก่ลูกผสมทางการค้าของศรีชุมพลฟาร์มจำนวน 640 ตัว ในช่วงอายุ 0-4 สัปดาห์ จัดการทดลองแบบ Completely Randomized Design มี 4 ซ้ำ และ สูตร 4 สูตรอาหารทดลองคือ อาหารที่มีระดับโปรตีน 20, 20, 18, และ 18 % แต่ละหน่วยทดลอง ประกอบด้วยไก่จำนวน 40 ตัว ในช่วงอายุ 5-16 สัปดาห์ จัดการทด ลองแบบ Split-plot in Completely Randomized Design มี 4 ซ้ำ Main plots คือเพศผู้และเพศเมีย Sub plots คืออาหาร ที่มีโปรตีนต่างกันตามช่วงอายุ(5-6,7-16 สัปดาห์) ได้แก่อาหารที่มี ระดับโปรตีน 20-18,20-16,18-16 และ18-14 % ในช่วงอายุ 0-6 สัปดาห์ พบว่าระดับโปรตีนที่ลดลง(20 VS 18%)ทำให้น้ำหนักตัว (807.24 VS 730.67 กรัม/ตัว) น้ำหนักเพิ่ม(770.91 VS 694.88 กรัม/ตัว) ปริมาณโปรตีนที่กิน(366.54 VS 313.75 กรัม/ตัว) ลดลง (P<.01) และค่าอาหารของไก่ลูกผสม (11.42 VS 10.60 บาท/ตัว) ลดลง(P<.05) แต่ทำให้อัตราการแลกเนื้อ (2.38 VS 2.51) และ ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนของไก่ลูกผสม (2.10 VS 2.21) สูงขึ้น (p<.01)ส่วนปริมาณอาหารที่กินของไก่ลูกผสม(1,832.74 VS 1,743.11 กรัม/ตัว)ไม่มีความแตกต่างกัน (P>.05) ในช่วงอายุ 7-16 สัปดาห์ พบว่าไม่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพศกับระดับของโปรตีนใน อาหาร(P>.05)ต่อน้ำหนักตัว น้ำหนักเพิ่ม ปริมาณอาหารที่กิน อัตราการ แลกเนื้อปริมาณโปรตีนที่กิน ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนและต้นทุนค่าอา- หารของไก่ลูกผสมตลอดช่วงที่ทำการทดลองระดับโปรตีนในอาหารที่ลด ลง(20-18 VS 18-14 %)ทำให้น้ำหนักตัว(2,638.78 VS 2,340.12 กรัม/ตัว) น้ำหนักเพิ่ม(1,831.74 VS 1,609.05 กรัม/ตัว) ปริมาณ อาหารที่กิน(8,352.49 VS 7,660.35 กรัม/ตัว) ปริมาณโปรตีนที่กิน (1,503.45 VS 1,072.45 กรัม/ตัว) และต้นทุนค่าอาหารต่อกิโลกรัม ของน้ำหนักเพิ่มของไก่ลูกผสม (25.87 VS 23.10 บาท) ลดลง (P<.01) และยังทำให้ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนของไก่ลูกผสม (1.20 VS 1.48) สูงขึ้น (P<.01) แต่ไม่มีผลที่มีนัยสำคัญ (P>.05) ต่ออัตรา การแลกเนื้อ (4.56 VS 4.76) ไก่เพศผู้มีน้ำหนักตัว (2,569.29 VS 2,084.24 กรัม/ตัว) น้ำหนักเพิ่ม (1,795.10 VS 1,387.03 กรัม/ ตัว) ปริมาณอาหารที่กิน (8,456.18 VS 6,895.80 กรัม/ตัว) ปริมาณ โปรตีนที่กิน (1,183.87 VS 965.41 กรัม/ตัว) ประสิทธิภาพการใช้ โปรตีน (1.52 VS 1.44) และต้นทุนค่าอาหาร (40.42 VS 32.96 บาท/ตัว) สูงกว่าไก่เพศเมีย (P<.01) ไก่เพศผู้ยังมีอัตราการแลกเนื้อ (4.17 VS 4.98) และต้นทุนค่าอาหารต่อกิโลกรัมของน้ำหนักเพิ่ม (22.53 VS 23.29 บาท) ต่ำกว่าไก่เพศเมีย(P<.01) การทดลองที่ 2 ใช้ไก่ลูกผสมพื้นเมือง X โร๊ดไอร์แลนด์แดง จำนวน 640 ตัว ในช่วงอายุ 0-4 สัปดาห์ จัดการทดลองแบบ Randomized Complete Block Design มี 4 ซ้ำและ 4 สูตรอาหารทดลองคือ อาหารที่มีระดับโปรตีน 18 % และพลังงาน 2.84 Mcal/กก. เสริม ด้วยเมทไธโอนีนให้มีระดับ 0.30, 0.33, 0.36 และ 0.39 % แต่ละหน่วยทดลองประกอบด้วยไก่จำนวน 40 ตัว ในช่วงอายุ 5-16 สัปดาห์ จัดการทดลองแบบ Split-plot in Randomized Complete Block Design มี 4 ซ้ำ Main plots คือ เพศผู้และเพศเมีย Sub plots คือระดับของเมทไธโอนีนในอาหารที่แตกต่างกันตามช่วงอายุ (5-6, 7-16 สัปดาห์) ได้แก่ ระดับเมทไธโอนีน 0.30-0.24, 0.33-0.27, 0.36-0.30 และ 0.39-0.33 % ในช่วงอายุ 0-6 สัปดาห์ พบว่าการเพิ่มเมทไธโอนีน ในอาหารจาก 0.30 ถึง 0.39 % ทำให้อัตราการแลกเนื้อลดลงและประสิทธิภาพการใช้โปรตีนเพิ่มขึ้นแบบ สมการเส้นตรง (P<.05) แต่จะไม่มีผลที่มีนัยสำคัญ (P>.05)ต่อน้ำหนัก ตัวน้ำหนักเพิ่ม ปริมาณอาหารที่กิน ปริมาณโปรตีนที่กิน และต้นทุนค่า อาหารของไก่ลูกผสม ในช่วงอายุ 7-16 สัปดาห์พบว่าไม่ปฏิสัมพันธ์ ระหว่างเพศกับระดับของเมทไธโอนีน ในอาหาร (P>.05)ต่อน้ำหนักตัว น้ำหนักเพิ่ม ปริมาณอาหารที่กินอัตราการแลกเนื้อ ปริมาณโปรตีนที่กิน ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนและค่าอาหารของไก่ลูกผสมในช่วงที่ทำการ ทดลอง ระดับของเมทไธโอนีน ในอาหารที่เพิ่มขึ้นทำให้อัตราการแลก เนื้อลดลงแบบเส้นตรง (P<.05) และทำให้ต้นทุนค่าอาหารต่อกิโลกรัม ของน้ำหนักเพิ่มของไก่ลูกผสมลดลง แต่ประสิทธิภาพการใช้โปรตีนเพิ่ม ขึ้นเป็นแบบ Quadratic (P>.05) โดยไก่ที่ได้รับอาหารที่มีระดับ เมทไธโอนีน 0.36-0.30 % มีสมรรถนะสูงสุด ระดับเมทไธโอนีน ในอาหารไม่มีผลที่มีนัยสำคัญ (P>0.5) ต่อน้ำหนักตัว น้ำหนักเพิ่ม ปริมาณอาหารที่กิน ปริมาณโปรตีนที่กิน และต้นทุนค่าอาหารของไก่ ลูกผสม ไก่เพศผู้มีน้ำหนักตัว (1,673.31 VS 1,295.89 กรัม/ตัว) น้ำหนักเพิ่ม (1,188.23 VS 876.98 กรัม/ตัว) ปริมาณอาหารที่กิน (5,232.22 VS 4,235.04 กรัม/ตัว) ปริมาณโปรตีนที่กิน (726.75 VS 588.25 กรัม/ตัว) ประสิทธิภาพการใช้โปรตีน (1.64 VS 1.49) และต้นทุนค่าอาหารต่อตัว (26.06 VS 1.49) และต้นทุนค่าอาหารต่อตัว (26.06 VS 21.19 บาท) มากกว่าไก่เพศเมีย(P<.01) ไก่เพศผู้ยัง มีอัตราการแลกเนื้อ (4.41 VS 4.83) และต้นทุนค่าอาหารต่อกิโลกรัม ของน้ำหนักเพิ่ม (21.94 VS 24.05 บาท) ต่ำกว่าไก่เพศเมีย (P<.01) การทดลองที่ 3 ใช้ไก่พื้นเมืองและไก่ลูกผสมพื้นเมือง X โร๊ดไอร์ แลนด์แดง พันธุ์ละ 40 ตัว(เพศละ 20 ตัว) จัดการทดลองแบบ 2x2 Factorial in Randomized Complete Block Design มี 4 ซ้ำ ปัจจัยที่ 1 คือเพศผู้และเพศเมีย ปัจจัยที่ 2 คือไก่พื้นเมืองและไก่ลูกผสม อาหารที่ใช้เลี้ยงในช่วงอายุ 5-6 และ 15-16 สัปดาห์คือ อาหารไม่ เสริมเมทไธโอนีนซึ่งมีระดับโปรตีน 18 และ 14 % ตามลำดับ ผลการ ทดลองพบว่าไม่มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพศกับพันธุ์ของไก่ที่ใช้ทดลอง(P>.05) ต่อปริมาณสิ่งขับถ่าย การย่อยได้ของสิ่งแห้ง ไนโตรเจนที่กิน ไนโตรเจน ที่ขับถ่าย ไนโตรเจนที่เก็บไว้ในร่างกาย ค่าพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้โดย ประมาณ (AME) และค่าพลังงานที่ใช้ประโยชน์ได้โดยประมาณที่ปรับค่า ไนโตรเจน (AME(,n)) ของอาหารทดลองทั้ง 2 ช่วงอายุที่ทำการทด ลอง ในช่วงอายุ 5-6 สัปดาห์ พบว่าพันธุ์ของไก่ (ไก่พื้นเมือง VS ไก่ ลูกผสม) ไม่ทำให้ปริมาณสิ่งขับถ่าย (11.22 VS 11.19 กรัม/วัน) การ ย่อยได้ของสิ่งแห้ง (61.88 VS 61.13%) ไนโตรเจนที่กิน (0.95 VS 0.93 กรัม/วัน) ไนโตรเจนที่ขับถ่าย(0.51 VS 0.52 กรัม/วัน) ไน- โตรเจนที่เก็บไว้ในร่างกาย (0.44 VS 0.41 กรัม/วัน) ค่า AME (2,793 VS 2,768 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม)และค่า AME(,n) ของอาหาร (2,686 VS 2,667 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม) แตกต่างกัน (P>0.5) ไก่ เพศผู้จะกินไนโตรเจน และมีไนโตรเจนที่เก็บไว้ในร่างกายมากกว่าไก่ เพศเมีย (P<.05) ซึ่งไก่ลูกผสมแต่ละเพศจะกินไนโตรเจน 0.97 VS 0.89 กรัม/วัน และเก็บไนโตรเจน 0.42 VS 0.39 กรัมต่อวัน ในไก่ เพศผู้และเพศเมียตามลำดับ ในช่วงอายุ 15-16 สัปดาห์ พบว่าไก่พื้นเมือง จะมีสิ่งขับถ่ายมากกว่าและการย่อยได้ของสิ่งแห้งต่ำกว่าไก่ลูกผสม (P<.05) คือ 21.10 VS 19.83 กรัม/วัน และ 66.50 VS 68.45 % ตามลำลับ ผลของพันธุ์(ไก่พื้นเมือง VS ไก่ลูกผสม)ที่มีต่อไนโตรเจนที่กิน(1.61 VS 1.61 กรัม/วัน) ไนโตรเจนที่ขับถ่าย (1.00 VS 0.95 กรัม/วัน)ไนโตรเจนที่ เก็บไว้ในร่างกาย (0.61 VS 0.66 กรัม/วัน) ค่า AME (2,939 VS 2,977 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม) และค่า AME(,n) ของอาหาร (2,869 VS 2,901 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม) ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (P>.05) ไก่เพศผู้มีสิ่งขับถ่ายไนโตรเจนที่กิน ไนโตรเจนที่ขับถ่ายและไนโตรเจนที่ เก็บไว้ในร่างกายมากกว่าไก่เพศเมีย(P<.01) ซึ่งในไก่ลูกผสมมีค่าจาก 22.16 VS 17.51 กรัม/วัน, 1.85 VS 1.34 กรัม/วัน, 1.07 VS 0.82 กรัม/วัน และ 0.77 VS 0.55 กรัม/วัน ตามลำดับ การย่อยได้ ของสิ่งแห้ง (69.40 VS 67.51 %) ค่า AME (2,993 VS 2,961 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม) และค่า AME(,n) ของอาหาร 2,915 VS 2,887 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม) ในไก่ทั้งสองเพศนี้ไม่แตกต่างกัน (P>.05)