การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์มโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนและการปฏิบัติในการประเมินคุณภาพการศึกษา และเปรียบเทียบมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนระหว่างโรงเรียนในสังกัดต่าง ๆ 5 สังกัดได้แก่สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติสังกัดกรมสามัญศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน สังกัดสำนักงานการศึกษาท้องถิ่น (เทศบาล) และสังกัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้รับผิดชอบการประเมินของสถานศึกษาจำนวน 225 โรงเรียนจากสังกัดต่าง ๆ 5 สังกัด เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์องค์ประกอบ การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว และการทดสอบสถิติที ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการวิเคราะห์มโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนในการประเมินคุณภาพการศึกษาพบว่าสถานศึกษามีมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนที่สำคัญคือ การประเมินเป็นงานเฉพาะกิจทำเฉพาะช่วงที่มีผู้มาประเมิน การประเมินภายในจำเป็นต้องสร้างเอกสารประกอบการประเมินในทุกตัวบ่งชี้ผู้ที่ใช้ผลการประเมินคือครู และนักเรียนในสถานศึกษาเท่านั้น และการประเมินคุณภาพการศึกษาคือการประเมินเพื่อขอใบรับรองจาก สมศ. 2. ผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบคะแนนมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนจำแนกตามสังกัดต่างๆพบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยพบว่า สังกัดสำนักการศึกษาท้องถิ่นมีคะแนนมโนทัศน์ที่คลาดเคลื่อนมากที่สุด รองลงมาได้แก่สังกัดกรุงเทพมหานครและ สังกัดคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ ตามลำดับ