การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอรูปแบบการพัฒนาผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมด้านบทบาททางวิชาการ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงพรรณนา ขั้นตอนการดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 7 ขั้นตอนสำคัญ คือ 1) การศึกษาวรรณกรรมและเอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง 2) การวิเคราะห์งาน 3) การกำหนดกรอบบทบาททางวิชาการ 4) การวัดบทบาททางวิชาการ 5) การสร้างรูปแบบและ 6) การตรวจสอบรูปแบบ 7) การปรับปรุงและนำเสนอรูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสังเคราะห์แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ กลุ่มประชากรประกอบด้วย ผู้บริหารระดับสูง ผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาล คณาจารย์วิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม และผู้ทรงคุณวุฒิ ในการศึกษาบทบาททางวิชาการผู้วิจัยได้บทบาททางวิชาการตามขอบข่ายงานวิชาการ9 งาน คือ 1) งานบริหารหลักสูตร 2) งานบริหารการเรียนการสอน 3) งานด้านสื่อและห้องสมุด4) งานนิเทศและพัฒนาคณาจารย์ 5) งานวัดและประเมินผลการเรียน 6) งานวิจัยและผลิตผลงานวิชาการ 7) งานบริการวิชาการแก่สังคม 8) งานทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม และ 9) งานประกันคุณภาพการศึกษา และได้บทบาททางวิชาการตามพฤติกรรมที่แสดงออกในการปฏิบัติ 7 บทบาทคือ 1) บทบาทเป็นผู้มีความคิดริเริ่มในงานวิชาการ 2) บทบาทเป็นผู้ปรับปรุงพัฒนางานวิชาการ3) บทบาทเป็นผู้ให้การยอมรับและสนับสนุนงานวิชาการ 4) บทบาทเป็นผู้แนะนำและให้ความช่วยเหลืองานวิชาการ 5) บทบาทเป็นนักพูดในงานวิชาการ 6) บทบาทเป็นผู้ประสานงานในงานวิชาการ และ 7) บทบาททางสังคมในงานวิชาการจากการวัดบทบาททางวิชาการ ทั้ง 7 บทบาทในระดับการปฏิบัติจริงและระดับความคาดหวัง เพื่อหาค่าความแตกต่างของค่าเฉลี่ย และค่าทดสอบทางสถิติด้วย paired t-test พบว่า บทบาททางวิชาการของผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมทั้ง 7 บทบาท มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01มีการจัดลำดับบทบาททางวิชาการเรียงตามลำดับค่าความแตกต่างตามระดับการปฏิบัติงานและตามลำดับความสำคัญในการพัฒนา จากการค้นพบนี้ผู้วิจัยได้ยกร่างรูปแบบการพัฒนาผู้อำนวยการวิทยาลัยพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหมด้านบทบาททางวิชาการ ทำการตรวจสอบความเหมาะสม และความเป็นไปได้ ด้านเนื้อหาและหลักการโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบไปใช้โดยการสัมมนาผู้บริหารฝ่ายการศึกษาของกองทัพและผู้บริหารวิทยาลัยพยาบาล หลักการสำคัญในการสร้างรูปแบบมี 6 หลักการ คือ 1) หลักการของความยืดหยุ่น 2) หลักการเรียนรู้ด้วยตนเอง 3) หลักการพัฒนาขณะปฏิบัติงาน 4) หลักการมีส่วนร่วมในกิจกรรม 5) หลักการการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ และ 6) หลักการตรวจสอบประเมินผล รูปแบบที่พัฒนาได้ประกอบด้วย 4 ส่วนสำคัญ คือ ส่วนที่ 1) บทบาททางวิชาการที่ต้องการพัฒนา ส่วนที่ 2) หลักการในการกำหนดรูปแบบและเป้าหมายของรูปแบบ ส่วนที่ 3) กระบวนการพัฒนา ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นการประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนา 2) ขั้นการเตรียมการด้านความพร้อม 3) ขั้นการพัฒนา ประกอบด้วย 3 รูปแบบย่อย คือ (1) การพัฒนาด้านบุคลิกภาพความเป็นผู้นำทางวิชาการ (2) การพัฒนาความรู้และสมรรถนะของผู้นำในการบริหารตามขอบข่ายงานวิชาการ (3) การพัฒนาสมรรถนะผู้นำในด้านการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา 4) ขั้นการฝึกปฏิบัติ 5) ขั้นการประเมินผล ส่วนที่ 4) แนวทางการนำรูปแบบไปใช้และเงื่อนไขของรูปแบบ ควรทำการศึกษาและทำความเข้าใจกับรูปแบบให้ถ่องแท้ก่อนนำไปใช้