สถานการณ์ที่อยู่อาศัยของผู้พิการในปัจจุบัน พบว่ายังมีผู้พิการอีกจำนวนมากที่ใช้ชีวิตอยู่ภายนอกสถานสงเคราะห์ และถูกจำหน่ายออกจากสถานสงเคราะห์เมื่ออายุครบ18 ปี ตลอดจนครบเกณฑ์การฝึกอาชีพจากกรมประชาสงเคราะห์ โดยอาศัยอยู่กับครอบครัวอาศัยอยู่เพียงลำพัง และอาศัยอยู่เป็นกลุ่มปะปนกับบุคคลปกติในชุมชนบริเวณใกล้สถานสงเคราะห์ ซึ่งที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่ไม่ได้มีการออกแบบไว้ให้เหมาะกับการใช้งานของคนพิการโดยเฉพาะในชุมชนซึ่งมีลักษณะแออัด จะมีลักษณะทางกายภาพของพื้นที่ ทางสัญจร ลักษณะที่อยู่อาศัย ตลอดจนลักษณะทางสังคม และเศรษฐกิจที่ส่งผลกระทบกับวิถีชีวิตของผู้พิการ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงลักษณะที่อยู่อาศัย ปัญหาและความต้องการในการดำรงชีวิตของผู้พิการที่อาศัยอยู่ในชุมชนบางตลาดพัฒนา 1 (ส่วนที่เป็นชุมชนปากด่าน)อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ซึ่งเป็นชุมชนที่มีบุคคลที่ไม่พิการ และผู้พิการอาศัยอยู่รวมกันโดยใช้วิธีการสำรวจภาคสนาม สังเกต สัมภาษณ์ บันทึกผล และนำทฤษฎีที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์ เพื่อเสนอแนวทางในการปรับปรุงและแก้ไข ด้านกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคม จากการวิจัยพบว่า มีผู้พิการอยู่อาศัยในชุมชนบางตลาดพัฒนา 1 จำนวน 73 ครัวเรือนมีสมาชิกเป็นผู้พิการ 129 คน และไม่พิการ 26 คน อาศัยอยู่ด้วยกัน รวมกันเป็น 155 คนโดยมีผู้พิการอยู่รวมกันเห็นได้ชัดเจน 7 ตำแหน่ง และมีผู้พิการ 3 กลุ่ม คือ 1.ผู้พิการที่ถูกจำหน่ายออกจากสถานสงเคราะห์เด็กพิการปากเกร็ด 2.ผู้พิการที่มาจากศูนย์ฟื้นฟูอาชีพ กรมประชาสงเคราะห์ และ 3.ผู้พิการที่ไม่เคยผ่านการสงเคราะห์ ซึ่งทั้ง 3 กลุ่มอาศัยอยู่ปะปนกัน จากการสำรวจทั้งชุมชนและตัวอาคารที่อยู่อาศัยเองมีลักษณะทางกายภาพที่ไม่เหมาะสมเป็นปัญหาต่อการอยู่อาศัยของผู้พิการ ดังนี้ 1.เส้นทางสัญจรภายในชุมชนเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินชีวิตของผู้พิการ 2.ลักษณะทางกายภาพของอาคารเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงที่อยู่อาศัย การใช้พื้นที่ภายในอาคาร และการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้พิการ3.ตำแหน่งที่ตั้ง และลักษณะทางกายภาพของอาคาร ส่งผลกระทบต่อสวัสดิภาพในการอยู่อาศัยเช่น ปัญหาอัคคีภัย และอาชญากรรม 4.มีปัญหาระบบสาธารณูปโภคภายในอาคาร จากการสัมภาษณ์ พบว่าผู้พิการให้ความสำคัญต่อรายได้มากกว่าคุณภาพที่อยู่อาศัย ซึ่งมีเพียงตำแหน่งที่ตั้งของชุมชนเท่านั้นที่เหมาะสมต่ออาชีพหลักของผู้พิการในชุมชนส่วนใหญ่ คือขายสลากกินแบ่งรัฐบาลเพื่อยังชีพ นอกจากนี้ยังพบว่าผู้พิการมีอุปสรรคในการแก้ปัญหาการอยู่อาศัยของตนเอง ได้แก่ 1.ผู้พิการสถานภาพผู้เช่าไม่มีสิทธิ์ปรับปรุงที่อยู่อาศัย2.ผู้พิการที่ซื้อบ้านขาดความรู้ในการแก้ไขปัญหากายภาพที่อยู่อาศัย และ 3.ผู้พิการขาดบทบาทในการแก้ปัญหาการอยู่อาศัย จากปัจจัยดังกล่าวส่งผลให้ผู้พิการมีวิถีชีวิตแบบทนอยู่จนเกิดความเคยชิน สรุปว่า ควรมีกระบวนการในการแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยในระยะสั้น โดยมีกลุ่มผู้ช่วยเหลือเป็นแกนหลักในการปรับปรุงที่อยู่อาศัยผู้พิการ และในระยะยาว โดยมีผู้พิการเป็นแกนหลัก ซึ่งมีกระบวนการดังนี้ 1.ทำให้ผู้พิการตระหนักถึงปัญหาในการอยู่อาศัยของตน 2.หาผู้นำธรรมชาติในกลุ่มและทำให้ผู้พิการเห็นถึงประโยชน์ในการระดมความคิดเพื่อแก้ปัญหา 3.ทำให้กลุ่มบริหารชุมชนเห็นความสำคัญในการพึ่งพาตนเองในการอยู่อาศัยของผู้พิการ 4.ให้ผู้พิการได้มีสิทธิ์และส่วนร่วมในการบริหารชุมชน 5.ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐ และเอกชนให้การยอมรับในผลที่ได้จากการพึ่งพาตนเองแบบมีส่วนร่วมของผู้พิการ และให้การสนับสนุนช่วยเหลือ 6.ทำให้ชุมชนบางตลาดพัฒนา1 (ชุมชนปากด่าน)เป็นชุมชนตัวอย่าง ในการเรียนรู้การอยู่อาศัยแบบอิสระของผู้พิการ โดยมีชุมชน และภาครัฐให้การสนับสนุน และช่วยเหลือ โดยอยู่บนพื้นฐานการพึ่งพาตนเองของผู้พิการ