การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนสาธิต สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย ในกรุงเทพมหานคร และเพื่อเปรียบเทียบการใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนที่มีความสามารถในการอ่านแตกต่างกัน กลุ่มตัวอย่างประชากรเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในโรงเรียนสาธิต สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 345 คน แบ่งนักเรียนตามคะแนนที่ได้จากแบบสอบวัดความสามารถในการอ่านภาษาอังกฤษเพื่อความเข้าใจ โดยการจัดตำแหน่งเปอร์เซ็นไทล์แบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มสูง จำนวน 76 คน กลุ่มปานกลาง จำนวน 193 คน และกลุ่มต่ำ จำนวน76 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบสอบวัดความสามารถในการอ่านภาษาอังกฤษเพื่อความเข้าใจ ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นและได้รับการตรวจจากผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน แบบสอบนี้มีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.90 ค่าระดับความยากอยู่ในช่วง 0.30-0.77 และค่าอำนาจจำแนกอยู่ในช่วง 0.27-0.86 2) แบบสอบถามการใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษที่ผู้วิจัยได้ดัดแปลงมาจาก Vocabulary Learning Questionnaire (VLQ Version 3)ของ ยองชิ กู และโรเบิร์ต ดีท จอห์นสัน (yougqi Gu and Robert Keith Johnson,1996: 643-665) แบบสอบถามมีค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.97 วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่ามัชฌิมเลขคณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ความแปรปรวน (One-way Analysis of Varience)เพื่อเปรียบเทียบการใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนทั้ง 3 กลุ่ม และเปรียบเทียบความแตกต่างเป็นรายคู่โดยวิธีการของเชฟเฟ (Scheffe' Method) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ซึ่งประกอบด้วยกลวิธีประเภทเมตาคอกนิตีฟ และประเภทการใช้ความรู้ความคิดเพื่อความเข้าใจโดยรวมและแต่ละประเภทในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณากลวิธีแต่ละด้านในแต่ละประเภทพบว่านักเรียนใช้กลวิธีทุกด้านในระดับปานกลาง นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีความสามารถในการอ่านกลุ่มสูง กลุ่มปานกลาง และกลุ่มต่ำ ใช้กลวิธีทุกประเภทในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณากลวิธีแต่ละด้านในแต่ละประเภท พบว่า นักเรียนใช้กลทุกวิธีทุกด้านในประเภทเมตาคอกนิตีฟระดับปานกลาง และใช้กลวิธีส่วนใหญ่ในประเภทการใช้ความรู้ความคิดเพื่อความเข้าใจระดับปานกลาง ยกเว้นกลวิธีด้านการจำ-โดยการฝึกที่กลุ่มสูงใช้ในระดับน้อยแต่กลุ่มปานกลาง และกลุ่มต่ำใช้ในระดับปานกลาง 2. นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่มีความสามารถในการอ่านแตกต่างกัน ใช้กลวิธีการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05