การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสถานภาพและการเปลี่ยนแปลงการพัฒนาเปรียบเทียบระหว่างจังหวัดมุกดาหารกับอนุภาคที่เกี่ยวข้องและภาคตะวันออกเฉียงเหนือวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่เป็นอุปสรรคในการพัฒนาและส่งผลกระทบต่อศักยภาพของจังหวัดมุกดาหารและพื้นที่เกี่ยวเนื่อง รวมทั้งเสนอแนะแนวทางการพัฒนาจังหวัดมุกดาหารในลักษณะบูรณาการกับพื้นที่เกี่ยวเนื่องให้สามารถพัฒนาไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ มุกดาหารมีสถานภาพเป็นเมืองชายแดน ที่กำลังมีการเติบโตและขยายตัวสูงเมื่อเทียบกับจังหวัดอื่นๆ ในภาค ทั้งด้านกำลังคนและระบบเศรษฐกิจ มีสาขาการผลิตที่มีความสามารถในการแข่งขันในระดับภาคและจังหวัด โดยมีความได้เปรียบด้านที่ตั้งมากกว่ากลุ่มจังหวัดในพื้นที่เกี่ยวเนื่องของอนุภาค มีบทบาทเป็นเมืองชายแดนที่มีความสำคัญเป็นเมืองเศรษฐกิจด่านหน้าของภูมิภาค ปัจจัยที่ส่งเสริมการพัฒนาจังหวัดมุกดาหาร ประกอบด้วย ความเหมาะสมด้านที่ตั้งที่เป็นจุดเชื่อมโยงได้หลายทิศทาง ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ความหนาแน่นของการตั้งถิ่นฐานมีน้อย ที่ดินและค่าจ้างแรงงานมีราคาถูก มีบริการด้านไฟฟ้าและพลังงานที่สามารถให้บริการได้เพียงพอ แหล่งท่องเที่ยวมีศักยภาพในการพัฒนาได้หลายแห่ง และมีแนวโน้มการขยายตัวทางเศรษฐกิจสูง เนื่องจากสามารถเชื่อมโยงกับ สปป.ลาว และเวียดนามในอนาคต แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเมือง ที่ขยายตัวตามไม่ทัน จึงเกิดปัญหาหลายประการที่สำคัญคือ ปัญหาโครงสร้างพื้นฐานที่จะมีมากขึ้นในอนาคต เนื่องจากไม่สามารถรองรับการขยายตัวของเมืองได้ การขยายและปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน ให้สามารถรองรับการเติบโตขยายตัวของเมือง พร้อมกับปรับปรุงโครงข่ายเมืองในอนาคต จึงเป็นข้อเสนอแนะที่จำเป็นต่อการวางแผนพัฒนาจังหวัดมุกดาหาร การสร้างโครงข่ายการเชื่อมโยงการคมนาคมขนส่งการสื่อสาร และส่งเสริมการลงทุนโดยให้สิทธิเศษ สร้างโอกาสทางการค้าและอุตสาหกรรมขณะเดีววกันก็มีความจำเป็นต้องปฏิรูปที่ดินการเกษตร เพื่อแก้ปัญหาที่ทำกินไม่เพียงพอของประชากรในชนบท และให้การผลิตมีประสิทธิภาพมากขึ้น เป็นการพัฒนาแหล่งวัตถุดิบเพื่อแปรรูปในอุตสาหกรรมการเกษตรที่สำคัญของจังหวัด เป็นการเพิ่มบทบาทการเป็นฐานการผลิตขั้นต้นในอนาคต นอกเหนือจากการพัฒนาบทบาททางการค้า การขนส่งและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ