วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงทางด้านเสียงและความหมายของคำภาษาบาลีและสันสกฤตในภาษาเขมรถิ่นสุรินทร์ ผู้วิจัยได้รวบรวมข้อมูลจากพจนานุกรมเขมร อังกฤษ พจนานุกรมเขมร (สุรินทร์)-ไทย-อังกฤษ หนังสือตำนานการละเล่น สำนวน ภาษิต คำสอนพื้นฐาน ตลอดจนนิทานพื้นเมือง และการสัมภาษณ์บุคคลต่างวัยต่างอาชีพ ผลการศึกษาพบว่า มีการเปลี่ยนแปลงทางด้านเสียงเด่นชัดกว่าการเปลี่ยนแปลงด้านความหมาย การเปลี่ยนแปลงด้านเสียงทั้งเสียงพยัญชนะและเสียงสระมีความหลากหลายเสียงพยัญชนะที่ไม่มีในระบบเสียงภาษาเขมรถิ่นสุรินทร์เปลี่ยนตามเสียงภาษาเขมรถิ่นสุรินทร์และตามเสียงภาษาบาลีและสันสกฤตที่ใช้ในภาษาไทยและภาษาเขมรมาตรฐาน ส่วนเสียงสระเปลี่ยนแปลงไปได้หลายรูปแบบ ส่วนใหญ่มีการยืดเสียงเนื่องจากมีการตัดพยางค์หลัง คำภาษาบาลีและสันสกฤตในภาษาเขมรถิ่นสุรินทร์มีการลดจำนวนพยางค์ให้น้อยลง ความหมายของคำมีการทำให้แคบลง เพิ่มขึ้นและเปลี่ยนไป อนึ่งส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงทางความหมายเกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงทางเสียงและการได้รับอิทธิพลทางความหมายของคำภาษาบาลีและสันสกฤตในภาษาไทยและภาษาเขมรมาตรฐาน