การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับสมรรถภาพทางการนิเทศตามการรับรู้ของตนเองและครูในโรงเรียนประถมศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทาน สังกัดสำักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ และศึกษาตัวประกอบสมรรถภาพทางการนิเทศของผู้บริหารตามการรับรู้ของตนเองและครูในโรงเรียนประถมศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทาน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้บริหารและครูในโรงเรียนประถมศึกษาที่ได้รับรางวัลพระราชทานในปีการศึกษา 2539 โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับสมรรถภาพทางการนิเทศของผู้บริหารโรงเรียน จำนวน8 ด้าน จำนวน 60 ข้อ ส่งไปจำนวน 746 ฉบับ ได้รับคืน699 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 93.70 วิเคราะห์ข้อมูลโดยการคำนวณค่ากลางเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์การกระจาย และวิเคราะห์ตัวประกอบด้วยวิธี PRINCIPALCOMPONENT ANALYSIS(PC) หมุนแกนตัวประกอบแบบออโธกอนอล ด้วยวิธีแวริแมกซ์ โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปSPSS/PC+ ผลการวิจัยพบว่า 1. ผู้บริหารรับรู้ว่าตนเองมีสมรรถภาพทางการนิเทศในระดับมากถึงมากที่สุด ครูผู้สอนรับรู้ว่าผู้บริหารมีสมรรถภาพทางการนิเทศในระดับมากทุกสมรรถภาพ 2. ตัวประกอบที่สำคัญของสมรรถภาพทางการนิเทศของผู้บริหารโรงเรียน 6 ตัวประกอบ เรียงตามลำดับความสำคัญดังนี้ คือ 2.1 ตัวประกอบด้านการสร้างบรรยากาศที่ดีและการสร้างทีมงาน เป็นตัวประกอบที่มีความสำคัญมากที่สุดประกอบด้วยตัวแปร 15 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 71.0 2.2 ตัวประกอบด้านการแก้ปัญหาความขัดแย้งประกอบด้วยตัวแปร 8 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 5.9 2.3 ตัวประกอบด้านการตัดสินใจ ประกอบด้วยตัวแปร 7 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 4.6 2.4 ตัวประกอบด้านการมอบหมายงานบุคลากรการสรรหาและการคัดเลือกบุคลากร ประกอบด้วยตัวแปร14 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 4.1 2.5 ตัวประกอบด้านการวางแผนและการจัดระเบียบการประชุมประกอบด้วยตัวแปร 8 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 3.6 2.6 ตัวประกอบด้านการนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีประกอบด้วยตัวแปร 8 ตัวแปร มีความแปรปรวนคิดเป็นร้อยละ 1.7