งานวิจัยนี้ได้ศึกษาพัฒนาสูตรและกระบวนการผลิตเครื่องดื่มเลียนแบบนมจากปลายข้าวเจ้า โดยใช้ปลายข้าวเจ้าที่มีระดับอะมิเลสต่างกัน 3 พันธุ์ คือ ข้าวขาวดอกมะลิ 105ข้าวขาวตาแห้ง 17 และข้าว กข.25 ศึกษาหาอัตราส่วนแป้ง:น้ำ (โดยน้ำหนัก) อุณหภูมิในการให้ความร้อนเบื้องต้นปริมาณน้ำตาลทราย และน้ำมันถั่วเหลือง (%โดยน้ำหนัก) ที่เหมาะสมของปลายข้าวแต่ละพันธุ์ สภาวะที่เหมาะสมในการโฮโมจิไนส์ และพาสเจอร์ไรส์ ประเมินผลโดยวัดค่า pHความหนืด ปริมาณของแข็งรวมที่ละลายได้ทั้งหมด และทดสอบทางประสาทสัมผัส พบว่า เครื่องดื่มเลียนแบบนมที่ผลิตโดยใช้ปลายข้าวขาวดอกมะลิ 105 อัตราส่วนแป้ง:น้ำ = 1:14อุณหภูมิในการให้ความร้อนเบื้องต้น 65 องศาเซลเซียส 3 นาทีปริมาณน้ำตาลทราย 2.5% และน้ำมันถั่วเหลือง 3.0% เป็นสูตรที่ได้รับคะแนนเฉลี่ยสูงสุดในด้านเนื้อสัมผัส กลิ่นรส และการยอมรับรวม อย่างมีนัยสำคัญ (p(<,-)0.05) จึงเลือกเป็นสูตรพื้นฐานในการผลิตขั้นต่อไป การโฮโมจิไนส์ที่ความดัน4 bar 1 รอบ และ 1 bar อีก 1 รอบ สามารถทำให้เครื่องดื่มมีความเป็นเนื้อเดียวกัน และมีความคงตัวดี และการพาสเจอร์ไรส์ที่อุณหภูมิ 65 องศาเซลเซียส 15 นาทีเพียงพอทำให้เครื่องดื่มมีปริมาณจุลินทรีย์ทั้งหมดอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของนมพาสเจอร์ไรส์ (< 50,000 โคโลนี/มิลลิลิตร)ได้ปรับปรุงคุณค่าทางโภชนาการโดยการเติมโซเดียมเคซีนเนตแปรปริมาณเป็น 4 ระดับ พบว่าเครื่องดื่มที่ใช้โซเดียมเคซีนเนต3.0% เป็นสูตรที่ได้รับคะแนนเฉลี่ยสูงสุดในทุกลักษณะอย่างมีนัยสำคัญ (p(<,-).05) และทำให้เครื่องดื่มมีปริมาณโปรตีนอยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะกับผลิตภัณฑ์ ในการปรับปรุงลักษณะปรากฎด้านความคงตัวของผลิตภัณฑ์พบว่าการใช้ RECODAN-RS VEG('...)ซึ่งประกอบด้วย mono-diglycerides sodium alginatecarrageenan และ guar gum 0.18% (โดยน้ำหนัก) ทำให้เครื่องดื่มมีความคงตัวดีไม่เกิดการแยกชั้นและตกตะกอนเมื่อเก็บไว้ในตู้เย็นเป็นเวลา 7 วัน ผลการวิเคราะห์คุณสมบัติทางกายภาพ และทางเคมีของเครื่องดื่มเลียนแบบนมจากปลายข้าวเจ้าที่ผลิตได้พบว่ามีค่า pH = 6.97(+,-)0.01%TAA = 0.018 ความหนืด = 15.01(+,-)0.03 cps. และTSS = 9 ํBrix ประกอบด้วย น้ำ 87.53% โปรตีน 2.79%ไขมัน 2.28% เถ้า 0.38% เส้นใย 0.18% และคาร์โบไฮเดรท6.84% นอกจากกลิ่นรสธรรมชาติแล้วได้ทดลองปรุงแต่งด้วยสารแต่งกลิ่น และสี พบว่ากลิ่นรสที่เหมาะสมคือ กลิ่นรสสตรอเบอรี่แต่งสีด้วย FD & C Red No.3 0.3 g/500ml ศึกษาอายุการเก็บในตู้เย็น (4-6 องศาเซลเซียส) พบว่าเครื่องดื่มเลียนแบบนมจากปลายข้าวเจ้าทั้ง 2 รส มีอายุการเก็บประมาณ 5 วันซึ่งมีปริมาณจุลินทรีย์ทั้งหมดอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และมีผลทดสอบทางประสาทสัมผัสอยู่ในเกณฑ์ดี