การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาลักษณะของบ้านและเรือนไทดำ บ้านแม่ประจันต์ จ.เพชรบุรี และพัฒนาการตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน รวมไปถึงการวิเคราะห์ถึงที่มาของลักษณะบ้านและรูปทรงของเรือน จากผลการวิจัยพบว่า บ้านและเรือนไทดำเกี่ยวข้องและสัมพันธ์กับผีและสิ่งเหนือธรรมชาติ บ้านและเรือนจึงเป็นที่อยู่ของทั้งคนและผี และประกอบด้วย พื้นที่อยู่อาศัย(domestic area) และพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ (sacred area)เช่น ที่บูชาบรรพบุรุษ, ศาลผีบ้าน ลักษณะบ้านและรูปทรงของเรือนไทดำ บ้านแม่ประจันต์ในปัจจุบันเป็นการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมเก่าของคนไทดำสิบสองจุไท ทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเวียดนามและวัฒนธรรมใหม่ของคนไทสยามบริเวณที่ราบลุ่มภาคกลางของไทย จึงทำให้แบ่งประเภทของเรือนไทดำบ้านแม่ประจันต์ออกได้เป็น 4 ลักษณะ คือ 1) เรือนไทดำแบบดั้งเดิม2) เรือนที่พัฒนาจากแบบดั้งเดิม 3) เรือนที่ได้รับอิทธิพลของท้องถิ่นและ 4) เรือนที่ได้รับอิทธิพลจากส่วนกลาง และยังพบว่าการเปลี่ยนแปลงลักษณะของบ้านและรูปทรงของเรือนเกิดจากปัจจัยสำคัญ 3 ประการ คือ 1) ปัจจัยทางกายภาพได้แก่ ที่ตั้ง ภูมิอากาศ ความต้องการที่หลบแดดฝน วัสดุวิธีการก่อสร้าง และเทคโนโลยี 2) ปัจจัยทางสังคม ได้แก่เศรษฐกิจ การป้องกันจากคนและสัตว์ ความเชื่อ และ3) ปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรม ได้แก่ ลักษณะครอบครัวสถานะของสตรี ความต้องการความเป็นส่วนตัวและความสัมพันธ์ทางสังคม