การศึกษาตัวละครวิกลจริตในเรื่องสั้นไทย เป็นการศึกษาตัวละครวิกลจริตที่ปรากฎในเรื่องสั้นไทย ที่ตีพิมพ์ระหว่าง พ.ศ. 2520-2538 โดยละเอียด ในแง่กลวิธีการสร้างตัวละครวิกลจริต บุคลิกลักษณะของตัวละครปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวละครวิกลจริตกับตัวละครอื่น ๆศึกษาสารสำคัญของเรื่องที่ผู้เขียนเสนอผ่านตัวละครวิกลจริตและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการใช้ตัวละครวิกลจริตเสนอสารนั้น ทั้งนี้โดยอาศัยข้อมูลจากหนังสือรวมเรื่องสั้นและนิตยสารต่าง ๆ จำนวน 10 รายชื่อ ที่มีระยะเวลาการพิมพ์ต่อเนื่องไม่ต่ำกว่า 5 ปี ผลการวิจัยพบว่า ผู้เขียนมุ่งสร้างตัวละครวิกลจริตเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ในการสื่อสารสำคัญของเรื่อง จึงมีการใช้กลวิธีต่าง ๆ เพื่อสร้างภาพตัวละครวิกลจริตให้ปรากฏออกมาชัดเจน และสร้างให้ตัวละครเหล่านี้มีความสำคัญต่อการเสนอสารสำคัญ (messages) ของเรื่อง กลวิธีดังกล่าวได้แก่ การให้บทบาทเป็นตัวละครเอกในเรื่องการสร้างบุคลิกลักษณะทางกายภาพ การสร้างสภาพจิต การสร้างภูมิหลังและสถานภาพ และการสร้างความสัมพันธ์กับองค์ประกอบอื่น ๆ ในเรื่อง ในส่วนสารสำคัญของเรื่อง พบว่าตัวละครวิกลจริตเสนอสารสำคัญที่แสดงถึงความล้มเหลวของสถาบันสังคมต่าง ๆ วิพากษ์วิจารณ์ค่านิยม และสะท้อนให้เห็นสภาพการณ์อันเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม ทั้งยังทำให้เห็นว่าในปัจจุบัน สถาบันเศรษฐกิจเป็นสถาบันที่มีอำนาจสูงสุดเหนือสถาบันอื่น ๆ สำหรับการเสนอสารสำคัญผ่านตัวละครวิกลจริต พบว่าก่อให้เกิดประโยชน์ในการสื่อสารหลายประการกล่าวคือ เมื่อสื่อสารผ่านตัวละครวิกลจริต จะทำให้สารนั้นมีความเด่นชัด รุนแรง แต่ในขณะเดียวกันก็สามารถลดความตึงเครียดอันอาจจะเกิดจากสารนั้นได้ เมื่อผู้เขียนอ้างว่าสารนั้นผ่านออกมาจากปากของคนวิกลจริต นอกจากนี้ยังเกิดผลเชิงจิตวิทยาต่อผู้อ่านด้วย คือเมื่อผู้อ่านเห็นว่าตัวละครวิกลจริตมีความคิดที่ดีและถูกต้อง จะทำให้ผู้อ่านเกิดความคิดเป็นวิพากษ์วิจารณ์สังคม ในเรื่องกระบวนการกล่อมเกลาสังคม (Socialization) ที่มีบทบาทเป็นเกณฑ์ในการตัดสินความปกติ / ไม่ปกติ ของคนในสังคมว่าถูกต้องเหมาะสมแล้วหรือไม่