การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์วิวัฒนาการของวิทยาลัยนาฎศิลป ในช่วง พ.ศ.2477-2535 (2) วิเคราะห์สภาพปัจจุบันและปัญหาของวิทยาลัยนาฎศิลป และ (3) เพื่อนำเสนอทางเลือกและอนาคตภาพของวิทยาลัยนาฏศิลปในการพัฒนาศิลปวัฒนธรรมไทย วิธีวิจัยประกอบด้วย การศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ การศึกษาเอกสารและการสนทนากลุ่ม บุคคลภายในและบุคคลภายนอกวิทยาลัยนาฏศิลปจำนวน 10 กลุ่ม ผลการวิจัย (1) ช่วง พ.ศ.2477-2535 วิทยาลัยนาฏศิลปได้เปลี่ยนแปลงมา 3 ยุค คือ ยุคแรก (พ.ศ.2477-2485) เป็นการปลุกใจให้คนมีความรักชาติ มีการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับประถมจนถึงมัธยมปีที่ 8เพื่อผลิตศิลปินที่มีความรู้ ยุคที่สอง (พ.ศ.2486-2514) เป็นยุคฟื้นฟูศิลปราชสำนัก มีการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับนาฏศิลป์ชั้นต้นชั้นกลาง และชั้นสูง เพื่อผลิตศิลปินและครู ยุคที่สาม(พ.ศ.2515-2535) เป็นยุคขยายการศึกษาไปสู่ส่วนภูมิภาค (2) ในปัจจุบัน พบว่า มีปัญหาในเรื่องของเป้าหมายการศึกษาไม่ชัดเจน คุณภาพการศึกษาและการแสดงไม่ได้มาตรฐานงบประมาณ อาคารสถานที่ อุปกรณ์ บุคลากร ไม่เพียงพอ ขาดนักวิชาการ นักวิจัย การบริหารการจัดการไม่มีประสิทธิภาพ (3) ทางเลือกในอนาคตมี 3 ทาง ทางเลือกที่ 1 คือ ขยายหลักสูตรเพื่อยกมาตรฐานวิชาชีพในตลาดงาน ทางเลือกที่ 2 คือพัฒนาวิชาการและวิชาชีพด้วยกระบวนการวิจัย ทางเลือกที่ 3 คือการปฏิรูปทั้งระบบสู่ความเป็นเลิศทั้งศาสตร์และศิลป์ เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ อนาคตภาพของวิทยาลัยนาฏศิลปควรเป็นสถาบันศิลปวัฒนธรรมแห่งชาติ เพื่อคงความเป็นไทยที่ยั่งยืน