วิทยานิพนธ์ (ค.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2539

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์วิวัฒนาการของวิทยาลัยนาฏศิลป์ ในช่วง พ.ศ.2477-2535 (2) วิเคราะห์สภาพปัจจุบันและปัญหาของวิทยาลัยนาฏศิลป์ และ (3) เพื่อนำเสนอทางเลือกและอนาคตภาพของวิทยาลัยนาฏศิลป์ในการพัฒนาศิลปวัฒนธรรมไทย วิธีวิจัยประกอบด้วย การศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ การศึกษาเอกสาร และการสนทนากลุ่ม บุคคลภายในและบุคคลภายนอกวิทยาลัยนาฏศิลป์ จำนวน 10 กลุ่ม ผลการวิจัย (1) ช่วง พ.ศ.2477-2535 วิทยาลัยนาฏศิลป์ได้เปลี่ยนแปลงมา 3 ยุค คือ ยุคแรก (พ.ศ.2477-2485) เป็นการปลุกใจให้คนมีความรักชาติ มีการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับประถมจนถึงมัธยมปีที่ 8 เพื่อผลิตศิลปินที่มีความรู้ ยุคที่สอง (พ.ศ.2486-2514) เป็นยุคฟื้นฟูศิลปราชสำนัก มีการจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับนาฏศิลป์ชั้นต้น ชั้นกลาง และชั้นสูงเพื่อผลิตศิลปินและครู ยุคที่สาม (พ.ศ.2515-2535) เป็นยุคขยายการศึกษาไปสู่ส่วนภูมิภาค (2) ในปัจจุบันพบว่า มีปัญหาในเรื่องของเป้าหมายการศึกษาไม่ชัดเจน คุณภาพการศึกษาและการแสดงไม่ได้มาตรฐาน งบประมาณ อาคารสถานที่ อุปกรณ์ บุคลากร ไม่เพียงพอ ขาดนักวิชาการ นักวิจัย การบริหารการจัดการไม่มีประสิทธิภาพ (3) ทางเลือกในอนาคตมี 3 ทาง ทางเลือกที่ 1 คือ ขยายหลักสูตรเพื่อยกมาตรฐานวิชาชีพในตลาดงานทางเลือกที่ 2 คือ พัฒนาวิชาการและวิชาชีพด้วยกระบวนการวิจัย ทางเลือกที่ 3 คือ การปฏิรูปทั้งระบบสู่ความเป็นเลิศทั้งศาสตร์และศิลป์ เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ อนาคตภาพของวิทยาลัยนาฏศิลป์ควรเป็นสถาบันศิลปวัฒนธรรมแห่งชาติ เพื่อความคงความเป็นไทยที่ยั่งยืน