วิทยานิพนธ์มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ข้อดีและข้อควรปรับปรุงของหลักเกณฑ์และวิธีดำเนินการของโครงการสวัสดิการเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยของข้าราชการ วิเคราะห์ปัญหาการดำเนินโครงการฯ ของหน่วยงาน และเพื่อทราบทัศนคติของกลุ่มเป้าหมายที่มีต่อโครงการฯ ประชากรที่ทำการศึกษาได้แก่ ข้าราชการและลูกจ้างประจำที่ได้รับสวัสดิการเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยตามโครงการฯ ข้าราชการและลูกจ้างประจำที่ไม่ได้รับสวัสดิการเงินกู้ตามโครงการฯ ของปีงบประมาณ 2534,2537 และ 2538 หัวหน้าแผนกสวัสดิการหรือเทียบเท่า และผู้อำนวยการกองเจ้าหน้าที่หรือเทียบเท่าของหน่วยงานที่ทำการศึกษาซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาของรัฐ 12 แห่ง สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย ที่ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ผลการวิจัยพบว่า การดำเนินของหน่วยงานตัวอย่างบรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการฯ เนื่องจากวัตถุประสงค์ของโครงการฯ ครอบคลุมกว้าง ๆ โดยเพื่อให้ข้าราชการและลูกจ้างประจำสามารถเลือกซื้อที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง เพื่อเป็นการบรรเทาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยและเพื่อเป็นมาตรการในการช่วยแก้ปัญหาการสูญเสียกำลังคนของภาครัฐบาลประโยชน์ที่ผู้รับสวัสดิการได้รับจากโครงการฯ คือ บรรเทาความเดือดร้อนภาระดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัย ช่วยกระตุ้นให้มีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง และเป็นส่วนเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานกรณีที่ผู้กู้มีปัญหาวงเงินที่ให้กู้ตามกำหนดไม่เพียงพอธนาคารอาคารสงเคราะห์ ให้กู้เพิ่มนอกจากนี้โครงการฯ และส่วนที่ให้กู้เพิ่ม ได้เงินฝากเป็นงบประมาณของโครงการฯ และได้ภาพพจน์ที่ดีเนื่องจากมีส่วนช่วยเหลือการจัดหาที่อยู่อาศัยให้กับข้าราชการ ทัศนคติของกลุ่มตัวอย่าง ส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่าโครงการฯมีส่วนช่วยเหลือการจัดหาที่อยู่อาศัยและบรรเทาภาระดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัย ส่วนความคิดเห็นเป็นมาตรการป้องกันสมองไหลนั้นมีเพียงจำนวนน้อย ส่วนประโยชน์ของโครงการฯ ส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่าเป็นส่วนเสริมสร้างขวัญและกำลังใจมากกว่าการช่วยเหลือจัดหาที่อยู่อาศัยเป็นของตนเองนอกจากนี้แรงจูงใจในการมาขอใช้สวัสดิการของกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับสวัสดิการ ส่วนใหญ่มีความจำเป็นและความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะกลุ่มข้าราชการระดับล่าง สำหรับกลุ่มข้าราชการระดับบนจะขอกู้เพื่อขอใช้สวัสดิการตามสิทธิ์ อย่างไรก็ตาม กลุ่มเป้าหมายทุกกลุ่มมีความเห็นว่า รัฐบาบควรดำเนินการโครงการฯ ต่อไป จากการศึกษาเพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นควรประกอบด้วย (1) การจัดสรรเงินงบประมาณให้แต่ละส่วนราชการควรทำการสำรวจความจำเป็นและความเดือดร้อนของข้าราชการและลูกจ้างประจำของแต่ละส่วนราชการ แล้วจึงจัดสรรตามความจำเป็นและความเดือดร้อนตามระดับเกณฑ์ (2) กระทรวงการคลังควรกำหนดหลักเกณฑ์คัดเลือกผู้มีสิทธิ์กู้เงินและการกำหนดวงเงินที่ให้ข้าราชการกู้ตามโครงการ ฯ เป็นไปในแนวทางเดียวกัน(3) กลุ่มเป้าหมายโครงการฯ ควรกำหนดให้แน่นอนและรัดกุมเช่น ต้องการช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยหรือช่วยป้องกันการสูญเสียกำลังคน และ (4) อัตราดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยตามโครงการฯควรมีอัตราที่ใกล้เคียงกับโครงการสวัสดิการที่อยู่อาศัยซึ่งสถาบันนั้น ๆดำเนินการอยู่