การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาองค์ประกอบเชิงเหตุด้านตัวนักเรียนแบบการคิด คุณภาพ การสอน ที่มีผลต่อความมั่นใจในการตอบสอบแบบเลือกตอบ และ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2538 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานการประถมศึกษา กรุงเทพมหานคร จำนวน 381 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบ และแบบวัดจำนวน 7 ฉบับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เส้นทาง ผลการวิจัย พบว่า 1. ตัวแปรทีมีผลต่อความมั่นใจในการตอบแบบเลือกตอบ ได้แก่ 1.1 ตัวแปรที่มีผลทั้งทางตรง และทางอ้อม ต่อความมั่นใจในการตอบ แบบสอบแบบเลือกตอบ ได้แก่ ความถนัดทางการเรียนคณิตศาสตร์ (.2893) และ การรับรู้คุณภาพการสอน (.2481) 1.2 ตัวแปรที่มีผลทางตรงอย่างเดี่ยว ต่อความมั่นใจในการตอบแบบสอบแบบเลือกตอบ ได้แก่ แบบการคิด (.1784) แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ (.1271) และความรู้พื้นฐานเดิมทางคณิตศาสตร์ (.1003) 1.3 ตัวแปรที่มีผลทางอ้อมอย่างเดียว ต่อความมั่นใจในการตอบ แบบสอบแบบเลือกตอบ ได้แก่ เจตคติต่อวิชาคณิตศาสตร์ (.0709) และเพศหญิง (-.0501) 2. ตัวแปรที่มีผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ ได้แก่ 2.1 ตัวแปรที่มีผลทั้งทางตรง และทางอ้อม ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการ เรียนคณิตศาสตร์ ได้แก่ ความถนัดทางการเรียนคณิตศาสตร์ (.5893) แบบการคิด (.1560) และความรู้พื้นฐานเดิมทางคณิตศาสตร์ (.1131) 2.2 ตัวแปรที่มีผลทางตรงอย่างเดียว ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ ได้แก่ความมั่นใจในการตอบแบบสอบแบบเลือกตอบ (.1983) 2.3 ตัวแปรที่มีผลทางอ้อมอย่างเดียว ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ ได้แก่ การรับรู้คุณภาพการสอน (.0532) เพศหญิง (-.0437)เจตคติต่อวิชาคณิตศาสตร์ (.0295) และ แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ (.0252)