การวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาและตรวจสอบโมเดลสมรรถภาพการวิจัย ตามทฤษฎีการระบุสาเหตุของ Weiner และทฤษฎีความคาดหวังของ Vroom กับข้อ มูลเชิงประจักษ์ โมเดลลิสเรลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยตัวแปรแฝง 3 ตัว คือ แรงจูง ใจ การระบุสาเหตุของผลลัพธ์ และสมรรถภาพการวิจัย และตัวแปรสังเกตได้ 15 ตัว กลุ่มประชากรที่ศึกษา คือ ผู้สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิตภาควิชาวิจัยการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่สำเร็จการศึกษาในช่วงปี 2525-2536 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้วิธีการส่งแบบสอบถามทางไปรษณีย์ อัตรา การตอบกลับคิดเป็นร้อยละ 50 วิเคราะห์ข้อมุลโดยใช้ SPSS ในการหาค่าสถิติพื้นฐาน สถิติวิเคราะห์ทวินาม และใช้โปรแกรมลิสเรล 8.1 ในการวิเคราะห์เส้น ทางประเภทมีตัวแปรแฝง (latent variable) ผลการวิจัยสรุปได้ว่า โมเดลสมรรถภาพการวิจัยมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โมเดลที่สร้างขึ้นตามทฤษฎีการระบุสาเหตุ และทฤษฎีความคาดหวัง อธิบายความแปรปรวนในตัวแปรสมรรถภาพการวิจัยได้ร้อยละ 33.5 ผลการตรวจสอบความตรงของโมเดลที่ดีที่ สุด มีค่าได-สแควร์เท่ากับ 64.821 p = .684 ที่องศาอิสระ 71 ค่าดัชนีวัด ความสอดคล้องเท่ากับ .942 ตัวแปรสังกัดกรมสามัญศึกษา และตัวแปรการระบุสาเหตุของผลลัพธ์ มีอิทธิพลทางตรงอย่างมีนัยสำคัญต่อตัวแปรสมรรถภาพการวิจัย และ ตัวแปรสังกัดกรมสามรัญศึกษา มีอิทธิพลทางตรงต่อตัวแปรรการทำวิจัย การเข้า รวมประชุมสัมมนาทางกรวิจัย การระบุสาเหตุของผลลัพธ์และแรงจูงใจ รวมทั้งมี อิทธิพลทางอ้อมอย่างมีนัยสำคัญต่อการอ่านรายงานการวิจัย แต่อิทธิพลทางอ้อมของตัว แปรสังกัดกรมสามัญศึกษา ที่ส่งผ่านตัวแปรคั่นกลางไปยังสมรรถภาพการวิจัย ไม่มีนัย สำคัญทางสถิติ