การวิจัยครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์โครงสร้างเชิง เส้นของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 และศึกษาอิทธิพลของตัวแปรต่าง ๆ ในโมเดลที่พัฒนาขึ้น ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ การพัฒนาโมเดลอาศัยแนวคิดเกี่ยวกับรูปแบบการเรียนรู้ในโรงเรียนผนวก กับข้อมูลเชิงประจักษ์ที่ให้จากการวิเคราะห์เมต้า โมเดลที่พัฒนาขึ้นเป็นโมเดลลิสเรลแบบย้อนกลับ ประกอบด้วยตัวแปรแฝง 7 ตัว และ ตัวแปรสังเกตได้ 22 ตัว กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แผนการเรียนวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์ ในกรุงเทพมหานคร รวม 533 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบวัด 9 ฉบับและ แบบสอบถาม 1 ฉบับ วิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้นของกลุ่มตัวอย่างโดยการหาค่าสถิติพื้น ฐานของตัวแปร วิเคราะห์ตรวจสอบความตรงเชิงโครงสร้าง ด้วยการวิเคราะห์ องค์ประกอบเชิงยืนยันของตัวแปรแฝงแต่ละตัวรวม 3 ตัว และตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงเส้นที่พัฒนาขึ้น กับ ข้อมูลเชิงประจักษ์ ด้วยโปรแกรมลิเสเรล 8.12 ผลการวิจัยสรุปได้ว่า โมเดลที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ มีค่าไค-สแควร์ =110.355(องศาอิสระ =158) ดัชนีความสอดคล้อง =0.982 โมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ได้ร้อยละ 69.4 ตัวแปรที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนววิชาฟิสิกส์ ได้แก่ ตัวแปรแฝง 6 ตัว คือ ความสามารถเชิงภาษาและคณิตศาสตร์ แบบการคิด วิธีการเรียน การเรียนพิเศษ การรับรู้เกี่ยวกับการสอน และการใช้เวลา และ ตัวแปรสังเกตได้ 4 ตัว คือ เพศเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์เดิม ลักษณะเพื่อน และ บรรยากาศทางวิชาการในโรงเรียนความสามารถเชิงภาษาและคณิตศาสตร์ มีอิทธิพลทางตรง ขนาด .833 แบบการคิดวิธีการเรียน การเรียนพิเศษ ความสามารถเชิงภาษาและคณิตศาสตร์ การรับรู้เกี่ยวกับการสอน และการใช้เวลา มีอิทธิพลทางอ้อมขนาด.193, .148, .116, .048, .046,และ -.082 โดยส่งผ่านความสามารถเชิงภาษาและคณิตศาสตร์ ตัวแปรสังเกตได้เพศ และ บรรยากาศทางวิชาการในโรงเรียนมีอิทธิพลทางตรง ขนาด -.094 และ .087 ตัวแปรสังเกตได้ เพศ และบรรยากาศทางวิชาการในโรงเรียนมีอิทธิพลทางตรง ขนาด-.094 และ .087 ตัวแปรเจตคติเชิงวิทยาศาสตร์เดิม และลักษณะเพื่อน มีอิทธิพลทางอ้อมขนาด .059 และ .510 โดยส่งผ่านการใช้เวลาวิธีเรียน การรับรู้เกี่ยวกับการสอน แบบการคิด และ ความสามารถเชิงภาษาและคณิตศาสตร์