การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ วิเคราะห์ต้นทุน-ประสิทธิผลในการรักษาผู้ป่วยโรคเอดส์ ระยะมีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ โดยการเปรียบเทียบต้นทุน-ประสิทธิผลในการรักษาผู้ป่วยที่ได้รับยา Zidovudine กับผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยานี้ การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเฉพาะกรณี โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ประชากรตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ได้รับการรักษาด้วยยา Zidovudine จำนวน 66 ราย และกลุ่มที่ไม่ได้รับยานี้จำนวน 44 ราย การคัดเลือกประชากรเข้ามาศึกษาใช้วิธีการจับคู่เพื่อเลือกตัวอย่างเข้ามาศึกษาตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ผลการวิจัยพบว่า ต้นทุนรวมในการรักษาผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับยาZidovudine เฉลี่ยต่อรายปีเท่ากับ 111,729 บาท โดยแบ่งเป็นต้นทุนที่เกิดกับผู้จัดบริการ 1,234 บาท (ร้อยละ 1.10) ต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการ110,495 บาท (ร้อยละ 98.90) ในส่วนของต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการนั้นเป็นต้นทุนค่ายา Zidovudine 69,300 บาท (ร้อยละ 62.72) ค่ายาทั่วไป 3,244 บาท (ร้อยละ 2.94) ค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการ 9,534 บาท(ร้อยละ 8.63) ค่ารังสีวินิจฉัย 768 บาท (ร้อยละ 0.69) นอกนั้นเป็นต้นทุนอื่นๆ อีก 27,647 บาท (ร้อยละ 25.02) ต้นทุนในการรักษาผู้ป่วยกลุ่มที่ไม่ได้รับยา Zidovudine เท่ากับ 52,105 บาท เป็นต้นทุนที่เกิดกับผู้จัดบริการ 1,591 บาท (ร้อยละ 3.05) ต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการ 50,513บาท (ร้อยละ 96.95) ต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการแบ่งเป็นค่ายาทั่วไป3,491 บาท (ร้อยละ 6.77) ค่าตรวจทางห้องปฏิบัติการ 10,119 บาท(ร้อยละ 20.03) ค่ารังสีวินิจฉัย 1,324 บาท (ร้อยละ 2.62) นอกนั้นเป็นต้นทุนอื่นๆ อีก 35,758 บาท (ร้อยละ 70.43) สำหรับการวิเคราะห์ต้นทุน-ประสิทธิผลในการรักษาผู้ป่วยด้วยยาZidovudine นั้นปรากฏว่า การใช้ยา Zidovudine นั้นมีความน่าจะเป็นในการชะลออัตราความก้าวหน้าของโรคลงได้ร้อยละ 65.2 โดยมีสัดส่วนของต้นทุนในการชะลอความก้าวหน้าของโรคได้เท่ากับ 1,713 บาทต่อหน่วยประสิทธิผล จำนวนปีชีวิตผู้ป่วยที่ประยัดได้เมื่อผู้ป่วยได้รับยา 1 ปีเท่ากับ 16.06 คน-ปีสัดส่วนของต้นทุนต่อจำนวน 1 คน 459,162 บาท จำนวนปีของผู้ชีวิตผู้ป่วยที่ประหยัดได้เมื่อผู้ป่วยได้รับยาต่อเนื่องเท่ากับ 140.07 คน-ปี สัดส่วนต้นทุนต่อ 1 คน-ปีเท่ากับ 671,357 บาท จำนวนปีที่ผู้ป่วยมีอายุยืนยาวขึ้นเมื่อได้รับยาหนึ่งปีเท่ากับ 0.24 ปี เมื่อผู้ป่วยได้รับยาต่อเนื่องจะมีอายุยืนยาวขึ้น 2.13 ปี ในการลดอัตราการเป็นโรคฉวยโอกาสนั้นเมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับยา มีความน่าจะเป็นในการลดอัตราการเป็นโรคแทรกลงได้ร้อยละ 27.4 จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า การใช้ยา Zidovudine ในผู้ป่วยโรคเอดส์ระยะมีอาการสัมพันธ์กับเอดส์ จะต้องใช้ค่าใช้จ่ายที่สูงมาก โดยเฉพาะค่ายา ซึ่งรัฐไม่สามารถรับภาระค่าใช้จ่ายส่วนนี้ได้ ดังนั้นการรักษาด้วยยานี้ควรคำนึงถึงความสามารถในการจ่ายของผู้ป่วยและความพอใจที่จะจ่ายของผู้ป่วย เมื่อคำนึงถึงผลที่ได้รับจากการใช้ยาดังกล่าวแล้ว