การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบรูปแบบของการจัดบริการบำบัดรักษาไข้มาลาเรีย คือ รูปแบบการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์กับรูปแบบการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ ในประเด็นของต้นทุนและองค์ประกอบของต้นทุนที่เกิดกับผู้จัดบริการ ต้นทุน และองค์ประกอบของต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการ ประสิทธิผลและต้นทุน-ประสิทธิผลของการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียของแต่ละสถานีอนามัย และรวมทุกสถานีอนามัยที่ทำการศึกษา ผลการศึกษาพบว่า ต้นทุนรวมที่เกิดขึ้นกับผู้จัดบริการและผู้รับบริการเฉลี่ยต่อผู้รับบริการ 1 ราย ของรูปแบบการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์ ต่ำกว่ารูปแบบของการบำบัดรักษาไข้มาลาเรีย ขั้นหายขาดในสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ และเมื่อพิจารณาองค์ประกอบ พบว่า ต้นทุนที่เกิดกับผู้จัดบริการของรูปแบบการบำบัดรักษาในสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์ จะสูงกว่ารูปแบบการบำบัดรักษาในสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นต้นทุนทางตรงของค่าลงทุนเกี่ยวกับครุภัณฑ์สำนักงาน แต่ต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการของรูปแบบของสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ สูงกว่าต้นทุนที่เกิดกับผู้รับบริการของรูปแบบการบำบัดรักษาของสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์ เนื่องจากการรับบริการที่สถานีอนามัยซึ่งไม่มีกล้องจุลทรรศน์ซึ่งไม่มีกล้องจุลทรรศน์มีค่าเสียโอกาสที่เกิดกับผู้รับบริการ โดยเฉพาะค่าเสียโอกาสการหยุดงานเพื่อรอรับยารักษาขั้นหายขาดเป็นเวลา 7 วัน ประสิทธิผลของการตรวจและบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาด เป็นการวัดผลการดำเนินงานพบว่า ในด้านอัตราการครอบคลุมผู้รับบริการเจาะโลหิตรูปแบบของสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์มีอัตราการครอบคลุมสูงกว่ารูปแบบของสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์เป็นจำนวน 4 เท่า แต่ผลในด้านอัตราการพบเชื้อไข้มาลาเรีย พบว่าเจ้าหน้าที่ตรวจบำบัดของรูปแบบสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ มีผลด้านอัตราการพบเชื้อไข้มาลาเรียสูงกว่าเจ้าหน้าที่ตรวจบำบัดรักษาของรูปแบบสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์อยู่เพียง 0.94 เปอร์เซนต์ สำหรับผลด้านจำนวนเวลาเฉลี่ยระหว่างการตรวจและการให้ยาบำบัดรักษาขั้นหายขาด พบว่ารูปแบบของการบำบัดรักษาไข้มาลาเรีย ที่มีกล้องจุลทรรศน์ใช้เวลาเพียง 1 ชั่วโมง 53 นาทีส่วนรูปแบบของการตรวจและบำบัดรักษาในสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ใช้เวลาเฉลี่ย 7 วัน ต้นทุน-ประสิทธิผล มาวิเคราะห์ในรูปแบบต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้รับบริการ1 ราย และผู้พบเชื้อ 1 รายของรูปแบบการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์ ต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้รับบริการ 1 ราย ต่ำกว่าของรูปแบบที่ไม่มีกล้องจุลทรรศน์ กล่าวคือ รูปแบบของการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยที่มีกล้องจุลทรรศน์ มีต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้รับบริการ 1 ราย และต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้พบเชื้อ 1 ราย 180 บาท และ 1,209บาท ตามลำดับ ส่วนรูปแบบการบำบัดรักษาไข้มาลาเรียขั้นหายขาดในสถานีอนามัยไม่มีกล้องจุลทรรศน์ พบว่าต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้รับบริการ 1 ราย และต้นทุนเฉลี่ยต่อผู้พบเชื้อ 1 ราย สูงถึง 263 บาท และ 1,657 บาท ตามลำดับ