วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

วิเคราะห์ผลการดำเนินการของกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา ในการให้เงินกู้ยืมกับนักเรียน นักศึกษาในช่วงที่ผ่านมาใน 2 ประเด็นคือ โอกาสในการเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา และวิเคราะห์โอกาสในการมีงานทำและการมีรายได้ที่เพิ่มขึ้น ของบัณฑิตที่กู้ยืมเงินจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา ระหว่างกลุ่มที่กู้ยืมต่อเนื่องและกลุ่มกู้ยืมไม่ต่อเนื่อง ที่กำลังศึกษาและสำเร็จการศึกษาจากสถาบันการศึกษา 4 ประเภท คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล มหาวิทยาลัยราชภัฏ มหาวิทยาลัยดั้งเดิมของรัฐ และมหาวิทยาลัยเอกชน ผลการศึกษาพบว่า การได้รับเงินกู้ยืมจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา มีผลต่อโอกาสในการเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาเฉพาะกลุ่มตัวอย่าง ที่เลือกเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยเอกชน และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลเฉพาะกลุ่มผู้กู้ยืมต่อเนื่องเท่านั้น ส่วนการเข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยดั้งเดิมของรัฐ มหาวิทยาลัยราชภัฏ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลเฉพาะกลุ่มผู้กู้ยืมไม่ต่อเนื่อง ไม่พบว่าเงินกู้ยืมจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา มีบทบาทต่อการเลือกเข้าศึกษาในสถาบันดังกล่าวแต่อย่างใด และไม่พบความแตกต่างของโอกาสในการเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา ระหว่างกลุ่มผู้กู้ยืมเงินจากกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษาที่ได้รับเงินกู้ในช่วงเวลาที่ต่างกัน ระหว่างการได้รับเงินกู้ยืมในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายกับระดับอุดมศึกษา แต่การได้รับเงินกู้ยืมตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายทำให้ผู้กู้มีความมั่นใจว่า จะได้รับเงินกู้ยืมจากกองทุนเงินกู้ยืมเพื่อการศึกษาเมื่อเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาเท่านั้น แต่อย่างไรก็ตามการได้รับเงินกู้ยืมจากกองทุนฯ ไม่ได้ช่วยรับภาระค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาของผู้เรียนได้ทั้งหมด ผู้เรียนยังต้องได้รับเงินสนับสนุนจากครอบครัวบางส่วน ซึ่งความแตกต่างของฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัวของผู้เรียน ยังคงต้องทำหน้าที่รักษาความแตกต่างระหว่างชนชั้นไว้ดังเดิม ส่วนโอกาสในการได้งานและมีรายได้ที่มั่นคงของบัณฑิตกองทุนฯ ยังขึ้นกับคุณภาพการศึกษา ส่วนใหญ่มีรายได้น้อยเนื่องจากจบจากสถาบันการศึกษาที่มีคุณภาพทางการศึกษาต่ำ ทำให้มีรายได้ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมได้เท่าที่ควร แต่การได้รับโอกาสทางการศึกษาได้ทำมีความสามารถในการดูแลครอบครัว และได้รับความไว้วางใจให้เป็นผู้นำเพื่อทำหน้าที่พิทักษ์ผลประโยชน์ของชุมชน