วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนศิลปะในหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง เรือพนมพระ ในด้านจุดประสงค์ เนื้อหาสาระ กิจกรรมการเรียนการสอน ครูผู้สอน สื่อการสอน แหล่งการเรียนรู้ และการประเมินผล ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ผู้อำนวยการโรงเรียน 15 คน ครูศิลปะ 23 คน และศึกษานิเทศก์ 2 คน และ ผู้รู้ ผู้ทรงภูมิ หรือปราชญ์ท้องถิ่นเรือพนมพระ 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านจุดประสงค์ เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้เกี่ยวกับประวัติ คุณค่า และเอกลักษณ์ของเรือพนมพระ ([X bar] = 4.43) ด้านเนื้อหาสาระ เกี่ยวกับประวัติ ความสำคัญ เอกลักษณ์ ขั้นตอนการสร้างและวิธีการอนุรักษ์ เรือพนมพระ ( [X bar]= 4.35) ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ฝึกปฏิบัติสร้างเรือพนมพระ ( [X bar] = 4.56) ด้านครูผู้สอนเกิดจากการสอนร่วมกันของครูศิลปะ ผู้รู้ ผู้ทรงภูมิ ปราชญ์ท้องถิ่นและช่างเรือพนมพระ ([X bar]= 4.64) ด้านสื่อการสอน คือ การใช้เรือพนมพระเป็นสื่อการสอน ([X bar]= 4.55) ด้านแหล่งการเรียนรู้ ใช้แหล่งการเรียนรู้จากท้องถิ่นที่สร้างเรือพนมพระ ([X bar]= 4.63) ด้านการประเมินผล ผู้เรียนสามารถอธิบายเอกลักษณ์ของเรือพนมพระและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ ([X bar]= 4.50) 2) เรือพนมพระเกิดจากพระพุทธศาสนา สร้างเพื่อเป็นพุทธบูชาแด่พระพุทธเจ้า แสดงออกถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีองค์ประกอบหลัก คือ เป็นเรือรูปพญานาค มีเอกลักษณ์ คือ เป็นเรือพนมพระ ไม้แกะสลักทั้งลำ นิยมใช้สีสื่อถึงสิ่งของมีค่า ซึ่งมีความเหมาะสมที่จะบรรจุไว้ในหลักสูตรท้องถิ่น ใช้ การสอนแบบฝึกปฏิบัติ โดยเหมาะสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัย คือ 1) ควรมีการศึกษาสภาพทั่วไป สภาพปัญหาของท้องถิ่น และสำรวจความต้องการของคนในชุมชน เพื่อนำไปเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนศิลปะในหลักสูตรท้องถิ่น เรื่องเรือพนมพระ ต่อไป 2) ควรศึกษาเกี่ยวกับเรื่อง เรือพนมพระ ในเขตพื้นที่ในจังหวัดอื่นๆ เพื่อนำความรู้มารวบรวมและบูรณาการร่วมกัน ในการนำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนศิลปะในหลักสูตรท้องถิ่น เรื่องเรือพนมพระ ในส่วนภูมิภาคต่อไป 3) ควรมีการศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนศิลปะในหลักสูตรท้องถิ่นเรื่องอื่นๆ เพื่อให้สอดคล้องและตอบสนองความต้องการของชุมชน