วิทยานิพนธ์ (คพ.ม.) --จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

โครงการเคหะชุมชนร่มเกล้า ระยะ3 เป็นโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยตามนโยบายของรัฐบาลโดยมอบหมายให้การเคหะแห่งชาติรับผิดชอบในการจัดสร้างที่อยู่อาศัยที่ได้มาตรฐาน สำหรับประชาชนผู้มีรายได้น้อย โดยในโครงการเคหะชุมชนทุกโครงการของการเคหะแห่งชาติ มีความจำเป็นที่จะต้องมีพื้นที่ส่วนกลางและในทุกโครงการที่มีการใช้พื้นที่ส่วนกลางมักมีปัญหาเกิดขึ้น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะ และปัญหาในการใช้พื้นที่ส่วนกลางของโครงการเคหะชุมชนร่มเกล้า ระยะ3 โดยศึกษาจากการใช้พื้นที่ส่วนกลางทั้งหมดในโครงการอันได้แก่ ถนน ทางเท้า สนามกีฬา สวนสาธารณะ และสนามเด็กเล่น การศึกษานี้ใช้วิธีการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารด้านกายภาพของโครงการ การสัมภาษณ์ผู้จัดการนิติบุคคลของอาคาร การสำรวจ สังเกต ถ่ายภาพ สอบถาม และจดบันทึก การใช้พื้นที่ส่วนกลางในโครงการในทุกๆ 1 ชั่วโมง รวมเป็น 24 ช่วงเวลาใน 1 วันเป็นระยะเวลา 1 สัปดาห์ จากการศึกษาพบว่าการใช้พื้นที่ส่วนกลางในทุกพื้นที่ของโครงการมีกิจกรรมเกิดขึ้น 5 กิจกรรมโดยแบ่งตามลักษณะการใช้พื้นที่ ได้แก่ 1)กิจกรรมตลาด (จับจ่ายใช้สอย) 2)กิจกรรมจอดรถเข็น และแผงลอย 3)กิจกรรมกีฬา 4)กิจกรรมพักผ่อน (นันทนาการ) และ5)กิจกรรมจอดรถ ในการใช้พื้นที่ส่วนกลางมีปัญหาเกิดขึ้นแตกต่างกัน ได้แก่ 1)การใช้พื้นที่ผิดประเภทไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการที่จัดไว้ 2)ขาดการดูแลรับผิดชอบรักษาความสะอาดพื้นที่ต่าง ๆ และ3)บางพื้นที่ไม่พร้อมรองรับการใช้งาน เป็นต้น ซึ่งในหลายพื้นที่มักเกิดปัญหาประเภทเดียวกันมากที่สุด คือลักษณะการใช้พื้นที่ผิดประเภทไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ของโครงการที่จัดไว้ จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาอื่น ๆ ตามมามากมาย การศึกษานี้พบว่าพื้นที่ส่วนกลางในโครงการส่วนใหญ่ไม่มีระบบการจัดการด้านพื้นที่ อีกทั้งยังขาดพื้นที่สำหรับจอดรถบางประเภทได้แก่ รถบริการสาธารณะ รถจักรยานยนต์ รถจักรยาน และรถเข็นที่ใช้ในการประกอบอาชีพ และในบางพื้นที่อยู่ในสภาพที่ไม่พร้อมรองรับการใช้งาน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความจำเป็นต่อผู้อยู่อาศัยในโครงการ และยังพบต่อไปอีกว่าเจ้าของที่ดินพื้นที่ส่วนกลางในโครงการส่วนใหญ่นั้นไม่ได้เป็นผู้ดูแลพื้นที่ของตนด้วยตนเอง โดยมักมอบพื้นที่ของตนให้ใช้เป็นสาธารณะในโครงการ จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ไม่มีหน่วยงานใดเข้ามาทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลพื้นที่ดังกล่าว เนื่องจากในการบริหารจัดการพื้นที่ต่าง ๆ นั้นมีความจำเป็นที่จะต้องใช้งบประมาณ จึงเป็นเรื่องยากที่จะมีหน่วยงานใดเข้ามารับผิดชอบ การศึกษานี้เสนอว่า การใช้พื้นที่ส่วนกลางจะมีประสิทธิภาพ ผู้ใช้สามารถใช้พื้นที่ได้อย่างเต็มศักยภาพและปัญหาในการใช้พื้นที่ส่วนกลางในโครงการจะบรรเทาหรือลดลง ทางโครงการเคหะชุมชนร่มเกล้า ระยะ3 จะต้องมีการจัดให้มีการจัดการด้านการใช้พื้นที่ส่วนกลางอย่างเป็นระบบ