วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

เพื่อให้การใช้ประโยชน์ที่ดินราชพัสดุคุ้มค่ากับราคาที่ดินในเมือง กระทรวงการคลังจึงมีนโยบายสร้างอาคารพักอาศัยรวมเป็นสวัสดิการข้าราชการ ด้วยรูปแบบการพักอาศัยรวมนั้นแตกต่างกับการพักอาศัยในบ้านเดี่ยวแบบเดิมจึงเกิดปัญหาในการอยู่อาศัยขึ้น กรมธนารักษ์ในฐานะผู้ดูแลจึงต้องการศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาที่เกิดขึ้นและหาแนวทางการแก้ไข โดยอาศัยข้อมูลปฐมภูมิจาก การสังเกต สำรวจสภาพกายภาพ สอบถามผู้อยู่อาศัย และสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง การศึกษาครั้งนี้เลือกศูนย์บ้านพักราชการกระทรวงการคลังจังหวัดกาญจนบุรีเป็นกรณีศึกษาเนื่องจากมีจำนวนผู้ร้องเรียนมากกว่าแห่งอื่น ศูนย์บ้านพักกระทรวงการคลังตั้งอยู่บนที่ดินราชพัสดุแปลง ส.กจ.105 อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี เป็นอาคาร 4 ชั้น 4 หลัง มีห้องชุดพักอาศัยจำนวน 108 หน่วย ปัจจุบันมีผู้พักอาศัยเพียง 85 หน่วย ครึ่งหนึ่งพักอาศัยคนเดียวและอยู่เฉพาะวันจันทร์-ศุกร์ และไม่เคยอยู่อาคารพักอาศัยรวมมาก่อน ปัจจุบันมีคณะกรรมการบริหารฯซึ่งแต่งตั้งตามตำแหน่งจากหัวหน้าส่วนราชการสังกัดกระทรวงการคลัง โดยมีธนารักษ์พื้นที่เป็นประธาน มีการจัดเก็บค่าน้ำประปา ค่าไฟฟ้า และค่าทำความสะอาดพื้นที่ส่วนกลาง และมีลูกจ้างชั่วคราวทำหน้าที่ดูแลทั่วไป จากการสอบถามผู้อยู่อาศัยมีความเห็นว่าการจัดการศูนย์บ้านพักไม่เหมาะสม การเรียกเก็บค่าใช้จ่ายส่วนกลางแพง ในขณะที่การดูแลไม่ดี สำหรับสภาพอาคารที่ยังมีสภาพดี เนื่องจากเพิ่งก่อสร้างเสร็จปี 2541 และการใช้สอยยังไม่เต็มที่ แต่มีปัญหาระบบประกอบอาคารชำรุดเนื่องจากขาดการจัดการ งบประมาณ และการซ่อมบำรุง อีกทั้งผู้พักอาศัยส่วนหนึ่งยังไม่คุ้นเคยกับการอยู่อาคารพักอาศัยรวมที่ต้องใช้พื้นที่ส่วนกลางร่วมกัน และเสียค่าใช้จ่ายส่วนกลาง จึงเกิดปัญหาและนำไปสู่การร้องเรียน จึงสรุปได้ว่า การก่อสร้างอาคารศูนย์บ้านพักฯแม้จะมีความเหมาะสม แต่กรมธนารักษ์ในฐานะผู้ดูแลจะต้องมีการวางแผนการบริหาร และการจัดการที่เหมาะสม ไปพร้อมกับการวางแผนก่อสร้างอาคาร รวมทั้งตั้งงบประมาณสำหรับการซ่อมบำรุง และจะต้องสร้างความเข้าใจในการพักอาศัยในศูนย์บ้านพักราชการ ที่ผู้พักอาศัยจะต้องมีส่วนร่วมมากขึ้น