วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

โครงการรถโดยสารด่วนพิเศษ (Bus Rapid Transit) หรือ BRT เป็นหนึ่งในโครงการนำร่องที่กรุงเทพมหานครได้เลือกมาเพื่อให้เป็นโครงข่ายที่ช่วยเสริมความคล่องตัวในการเดินทางจากย่านต่างๆ เพื่อป้อนการเดินทางหรือรองรับผู้โดยสารรถไฟฟ้า และเติมเต็มโครงข่ายการสัญจรในพื้นที่กรุงเทพฯ ให้ทั่วถึง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นระบบรองที่สามารถเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบหลัก ทำให้ชาวกรุงเทพเดินทางได้อย่างครอบคลุมและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของผู้ใช้รถโดยสารด่วนพิเศษบีอาร์ทีซึ่งได้แก่ ศึกษาลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้ใช้รถโดยสารด่วนพิเศษบีอาร์ที โดยศึกษาพฤติกรรมการเดินทางและปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกรูปแบบการเดินทาง เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมกับพฤติกรรมการเดินทางของผู้ใช้รถโดยสารด่วนพิเศษบีอาร์ที รวมถึงศึกษาสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นเพื่อบ่งชี้ถึงคุณลักษณะที่สำคัญของการเดินทางเพื่อเข้าถึงที่ทำงานและสถานศึกษาของผู้ที่ใช้ ทั้งยังเป็นแนวทางในการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรูปแบบอื่นๆได้ต่อไป โดยมีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 1) ศึกษาพฤติกรรมการเดินทางของผู้ที่ใช้รถโดยสารด่วนพิเศษบีอาร์ที 2) เพื่อวิเคราะห์และตรวจสอบผลสัมฤทธิ์ของโครงการรถโดยสารด่วนพิเศษตามเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้ซึ่งคำถามหลักของงานวิจัย คือ ผู้โดยสารเดินทางโดยใช้รถโดยสารด่วนพิเศษ (BRT) เป็นระบบขนส่งมวลชนรองเพื่อเชื่อมต่อกับระบบขนส่งมวลชนหลักอย่างรถไฟฟ้าบีทีเอสตามวัตถุประสงค์ของ BRT หรือไม่ และสมมติฐานในงานวิจัยนี้ คือ กลุ่มประชากรที่เดินทางไปทำงาน (Work Trip) เดินทางเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าบีทีเอสในขณะที่กลุ่มประชากรที่เดินทางไปเรียน (School Trip) ไม่ได้เดินทางโดยเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าบีทีเอส ผู้พักอาศัยจากบ้านเพื่อไปยังจุดหมายปลายทาง พบว่าส่วนใหญ่มีการมีการเปลี่ยนต่อการเดินทาง 1 ต่อ และรูปแบบที่ใช้กันมากที่สุดคือรถยนต์ส่วนบุคคล รองลงมาคือ รถไฟฟ้าบีทีเอส ทั้งนี้ในส่วนของพฤติกรรมการเดินทางของผู้โดยสารรถด่วนพิเศษ (BRT) ผู้โดยสารที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเดินทางไปทำงานและไปเรียนมีพฤติกรรมการเดินทางที่ไม่ได้เลือกใช้ BTS ในการเดินทางร่วมกับรถโดยสารด่วนพิเศษ BRTรูปแบบการเดินทางที่พบมากที่สุดของผู้โดยสารด่วนพิเศษ BRT คือใช้ยานพาหนะ 2 ต่อ โดยจะเลือกใช้รถโดยสารด่วนพิเศษ BRT และมาต่อรถไฟฟ้าบีทีเอสมากที่สุดเพื่อเดินทางไปซื้อสินค้า รองลงมาคือการใช้รถเมล์และไปต่อรถโดยสารด่วนพิเศษ BRTเพื่อเดินทางไปทำงานและไปเรียน