วิทยานิพนธ์ (สถ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงลักษณะทางกายภาพ เศรษฐกิจ และสังคมของพื้นที่บริเวณแยกรังสิต จังหวัดปทุมธานีและบริเวณโดยรอบ เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาสภาพทางกายภาพของพื้นที่เพื่อให้เป็นจุดเปลี่ยนการสัญจรประเภทต่างๆ ที่มีประสิทธิภาพมีความเป็นสถานที่มีคุณภาพและมีความสำคัญต่อชีวิตเมืองในการศึกษาวิเคราะห์เพื่อแสดงประเด็นปัญหาและศักยภาพของพื้นที่ใช้ฐานข้อมูลปฐมภูมิจากการสำรวจการใช้ที่ดินและอาคารในด้านต่างๆ ร่วมกับฐานข้อมูลทุติยภูมิจากการศึกษางานวิจัย แนวความคิดทฤษฎี ตลอดจนข้อมูลสนับสนุนอื่นๆ เพื่อกำหนดแนวทางในการพัฒนาองค์ประกอบในการออกแบบพื้นที่เชิงภายภาพที่เหมาะสมของพื้นที่บริเวณจุดเปลี่ยนถ่ายการสัญจรบริเวณแยกรังสิต จากการศึกษาพบว่าพื้นที่บริเวณจุดเปลี่ยนถ่ายการสัญจรบริเวณแยกรังสิตเป็นบริเวณจุดตัดโครงข่ายการสัญจรที่สำคัญของย่านพื้นที่ชานเมืองซึ่งเป็นจุดที่มียวดยานพาหนะผ่านในพื้นที่หลากหลายประเภทมีคนเข้าใช้พื้นที่เพื่อเปลี่ยนการสัญจรและเดินทางต่อไปยังพื้นที่ต่างๆ ของเมืองทั้งการสัญจรทางเท้า รถส่วนบุคคล รถโดยสารสาธารณะประเภทต่างๆ และมีกิจกรรมการใช้พื้นที่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก ทั้งในระดับชุมชนและระดับเมือง แต่ในสภาพปัจจุบันพบว่าพื้นที่ดังกล่าวมีปัญหาสำคัญคือ การขาดความเชื่อมโยง (Linkage) ของโครงข่ายการสัญจรและกิจกรรมต่างๆ ดังกล่าวในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการเชื่อมโยงของทางเดินเท้า ระบบการสัญจรโดยยวดยานพาหนะต่างๆ รวมทั้งกิจกรรมสนับสนุนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ที่จอดรถ ร้านค้า ลานสาธารณะต่างๆ ทำให้พื้นที่ไม่มีคุณสมบัติการเป็นจุดเปลี่ยนถ่ายการสัญจร ที่แท้จริง ผลที่ตามมาก็คือพื้นที่ขาดความเชื่อมโยงของกิจกรรมรอบด้านอย่างมีเอกภาพ มีพื้นที่ที่ใช้สอยไม่เต็มประโยชน์ ในขณะที่การจราจรและกิจกรรมการเปลี่ยนการสัญจรกระจุกตัวหนาแน่นอยู่ในบางบริเวณ การขาดพื้นที่สีเขียว และลานสาธารณะประโยชน์ ทำให้ไม่เกิดบรรยากาศของเมืองที่ดีและน่าอยู่ การวิเคราะห์ปัญหา และศักยภาพของพื้นที่ นำไปสู่แนวทางการออกแบบเชิงกายภาพ ด้วยการเสนอเครือข่ายเชื่อมโยงการสัญจรทั้งการสัญจรทางเท้าและทางเดินรถที่เหมาะสม น่าสนใจ มีประสิทธิภาพ คงไว้ซึ่งภูมิทัศน์ที่สวยงามควบคู่ไปกับการออกแบบแก้ไขระบบเส้นทางเดินรถและจอดรถโดยสารสาธารณะ เพื่อแก้ปัญหาการจราจร ตลอดจนเสนอรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินและการจัดกลุ่มอาคารต่างๆ โดยรอบพื้นที่เปลี่ยนถ่ายการสัญจรบริเวณแยกรังสิต ที่เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายที่ต่อเนื่องของทั้งกิจกรรมการสัญจรและกิจกรรมการใช้พื้นที่การศึกษานี้ยังได้เสนอแนวทางการนำไปปฏิบัติที่แสดงลำดับในการพัฒนาและข้อเสนอแนะในประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาพื้นที่โดยรอบต่อไปในอนาคตอาจเป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องตลอดจนการนำไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่ที่มีลักษณะที่มีความคล้ายคลึงกับพื้นที่ศึกษาต่อไป