วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2554

ศึกษาแนวคิดเรื่องรัฐชาติในวรรณกรรมของอะกุตะงะวะ ริวโนะซุเกะ และวิเคราะห์ทัศนะของอะกุตะงะวะ ริวโนะซุเกะ ต่อแนวคิดเรื่องรัฐชาติที่ปรากฏในวรรณกรรม ในการศึกษาแนวคิดเรื่องรัฐชาติที่ปรากฏในวรรณกรรมของอะกุตะงะวะ ริวโนะซุเกะนี้ ผู้วิจัยใช้ผลงานทั้งหมด 11 เรื่อง ได้แก่ “ทะอิกะอิโสะกุ” “เม็นสุระโสะอิริ” “โทฌิฌุน” “อะงุนิโนะคะมิ” “เซ็นนิน” “ดะอิยงโนะอตโตะคะระ” “ฟุฌิงินะฌิมะ” “อุมะโนะอะฌิ” “อันชูมนโด” “คัปปะ” และ “เนิยวเซ็น” เพื่อศึกษาลักษณะของการสร้างตัวละคร ฉาก และแก่นเรื่องที่ปรากฏในเนื้อเรื่องโดยเชื่อมโยงกับปัจจัยที่สำคัญของแนวคิดเรื่องรัฐชาติ ได้แก่ พลเมือง พรมแดน และอำนาจอธิปไตย รวมถึงวิเคราะห์ทัศนะของอะกุตะงะวะต่อแนวคิดเรื่องรัฐชาติที่สอดแทรกเอาไว้ในผลงานดังกล่าว จากการศึกษาพบว่าผลงานของอะกุตะงะวะในขอบเขตที่ศึกษาสะท้อนแนวคิดเรื่องรัฐชาติ ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากแนวคิดของตะวันตก และมีรากฐานมาจากการปฏิรูปประเทศเข้าสู่สมัยใหม่ อิทธิพลดังกล่าวสะท้อนอยู่ในลักษณะการสร้างตัวละคร ฉาก และแก่นเรื่องในผลงานเรื่อง “ทะอิกะอิโสะกุ” “เม็นสุระโสะอิริ” “โทฌิฌุน” “อะงุนิโนะคะมิ” “ดะอิยงโนะอตโตะคะระ” “ฟุฌิงินะฌิมะ” “อุมะโนะอะฌิ” “อันชูมนโด” และ “คัปปะ” นอกจากนี้ การเปรียบเทียบลักษณะของผลงานเรื่อง “โทฌิฌุน” “เซ็นนิน” และ “เนิยวเซ็น” ซึ่งเป็นผลงานที่ไม่ได้เน้นประเด็นเรื่องรัฐชาติ ทำให้ผู้วิจัยเห็นว่าทัศนะคติที่อะกุตะงะวะ ริวโนะซุเกะมีต่อแนวคิดเรื่องรัฐชาตินั้น เป็นทัศนคติในเชิงไม่เห็นด้วยกับแนวคิดเรื่องรัฐชาติแบบตะวันตกทั้งหมด โดยได้แฝงน้ำเสียงเสียดสี รวมถึงตั้งคำถามต่อแนวคิดดังกล่าวไว้ในผลงานอย่างต่อเนื่อง