วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การศึกษาปัญหาเสถียรภาพเชิงแรงดันเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน เนื่องจากมีสาเหตุการเกิดปัญหาค่อนข้างซับซ้อน และสามารถส่งผลให้เกิดไฟฟ้าดับเป็นบริเวณกว้างได้ ผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กจำนวนหนึ่ง นอกจากจะทำธุรกิจขายไฟฟ้าให้กับระบบส่งไฟฟ้าหลักแล้ว ยังประกอบธุรกิจอื่นที่จำเป็นต้องอาศัยระบบส่งจ่ายไฟฟ้าที่มีเสถียรภาพสูงภายใน ดังนั้น หากมีการรบกวนเกิดขึ้นในระบบส่งไฟฟ้าหลักที่นำไปสู่ปัญหาเสถียรภาพเชิงแรงดันในระบบไฟฟ้าของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กอาจก่อให้เกิดความเสียหายที่มีมูลค่าสูงได้ วิทยานิพนธ์ฉบับนี้พัฒนาขั้นตอนวิธีเพื่อคำนวณค่าดัชนีชี้วัดเสถียรภาพเชิงแรงดันแบบเวลาจริงที่ใช้หลักการตรวจวัดอิมพิแดนซ์เฉพาะจุด เพื่อนำไปประยุกต์ใช้กับการป้องกันระบบไฟฟ้าของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กที่เชื่อมต่อกับระบบส่งหลัก โดยทดสอบสมรรถนะของขั้นตอนวิธีที่นำเสนอกับระบบทดสอบเชิงพลวัตจำนวน 4 ระบบ ได้แก่ ระบบทดสอบที่ประกอบด้วยโหลดกำลังไฟฟ้าจริงคงที่เชื่อมต่ออยู่กับบัสอนันต์ ระบบทดสอบ 6 บัสที่ประกอบด้วยเครื่องกำเนิดไฟฟ้า มอเตอร์เหนี่ยวนำและหม้อแปลงปรับระดับแรงดันอัตโนมัติขณะมีโหลด ระบบไฟฟ้าจำลองของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กอย่างง่าย และระบบไฟฟ้าจำลองโดยละเอียดของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็ก ผลการทดสอบพบว่าขั้นตอนวิธีที่นำเสนอสามารถคำนวณค่าดัชนีชี้วัดเสถียรภาพเชิงแรงดันได้อย่างถูกต้อง และสามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบที่อาจนำไปสู่ปัญหาเสถียรภาพเชิงแรงดันได้อย่างรวดเร็ว เช่น เมื่อเกิดการเข้าสู่ขีดจำกัดของความสามารถในการจ่ายกำลังไฟฟ้ารีแอคทีฟของระบบกระตุ้นภายในเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือเมื่อสายส่งเส้นสำคัญถูกปลดออกจากวงจร เป็นต้น นอกจากนี้ยังสามารถนำผลลัพธ์ที่ได้จากขั้นตอนการระบุเอกลักษณ์ของระบบแบบเวลาจริงไปใช้ประเมินความสามารถในการส่งจ่ายกำลังไฟฟ้าสูงสุดก่อนเกิดปัญหาเสถียรภาพเชิงแรงดันได้อย่างถูกต้องและสอดคล้องกับดัชนีชี้วัดเสถียรภาพเชิงอิมพิแดนซ์ ดังนั้น จึงสรุปได้ว่าสามารถนำขั้นตอนวิธีดังกล่าวไปใช้งานเพื่อป้องกันปัญหาเสถียรภาพเชิงแรงดันอันเนื่องมาจากการรบกวนจากภายนอกให้กับระบบไฟฟ้าของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กได้อย่างมีประสิทธิผล