วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของกระบวนการประสานรายการยา โดยเปรียบเทียบความแตกต่างและความคลาดเคลื่อนทางยาที่พบในกลุ่มผู้ป่วยนอก ก่อนและหลังการนำกระบวนการประสานรายการยามาใช้ปฏิบัติ ที่ห้องตรวจอายุรกรรมและห้องตรวจศัลยกรรม วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบ posttest-only control study ศึกษาระหว่างเดือนมีนาคม ถึงเดือนสิงหาคม 2553 กลุ่มควบคุมคือผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่เข้ารับการรักษาก่อนดำเนินการนำกระบวนการประสานรายการยามาใช้ กลุ่มศึกษาคือผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่เข้ารับการรักษาหลังนำกระบวนการประสานรายการยามาใช้ กระบวนการประสานรายการยาจัดทำโดยเก็บรวมรวบข้อมูลจากเวชระเบียน ฐานฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ และการสัมภาษณ์ผู้ป่วย แล้วนำมาจัดทำรายการยา โดยบันทึกใน outpatient medication reconciliation (OMR) form แนบไว้ในเวชระเบียนเพื่อให้แพทย์ทบทวนก่อนสั่งใช้ยาแก่ผู้ป่วย เปรียบเทียบความแตกต่างของรายการยา และความคลาดเคลื่อนทางยาที่พบในกลุ่มศึกษาและกลุ่มควบคุม ผลการศึกษา: ผู้ป่วยจากห้องตรวจอายุรกรรมและศัลยกรรมถูกคัดเข้าสู่กลุ่มควบคุมและกลุ่มศึกษากลุ่มละ 150 ราย โดยเป็นผู้ป่วยอายุรกรรมและผู้ป่วยศัลยกรรมกลุ่มละ 75 ราย ระยะเวลาที่ใช้ในการจัดทำรายการยาที่สมบูรณ์เฉลี่ย 18.6 ± 7.2 นาที ผู้ป่วยกลุ่มควบคุมและกลุ่มศึกษาได้รับยาเฉลี่ย 7.7 ± 2.9 และ 7.8 ± 2.7 รายการ ตามลำดับ พบความแตกต่างของรายการยาในกลุ่มศึกษามากกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ร้อยละ 64.7 และ 40.0, p=0.000) ส่วนใหญ่เป็นชนิด intentional discrepancies (ร้อยละ 49.7) จำนวนความคลาดเคลื่อนทางยาต่อรายการยาในกลุ่มศึกษาน้อยกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (1:12 รายการ, p=0.031) ความคลาดเคลื่อนทางยาร้อยละ 87.5 อยู่ในระดับที่ไม่เป็นอันตราย ความคลาดเคลื่อนทางยาที่พบมากที่สุดคือ duplication to order drug (ร้อยละ 61.5) กลุ่มยาที่พบความคลาดเคลื่อนทางยามากที่สุดคือ ยากลุ่มหัวใจและหลอดเลือด (ร้อยละ 76.9) พบความคลาดเคลื่อนทางยาประเภท omission error มากที่สุดในกลุ่มผู้ป่วยอายุรกรรม (ร้อยละ 42.9) ในขณะที่พบความคลาดเคลื่อนทางยาประเภท duplication to order drug มากที่สุดผู้ป่วยศัลยกรรม (ร้อยละ 100.0) สรุปผลการศึกษา: กระบวนการประสานรายการยาในผู้ป่วยนอกช่วยลดจำนวนความคลาดเคลื่อนทางยาได้ อย่างไรก็ตาม การประสานรายการยาในผู้ป่วยนอกต้องใช้เวลาเพิ่มขึ้นจากการบริการเดิม กรณีที่มีผู้ปฏิบัติงานไม่เพียงพอ อาจเลือกทำการประสานรายการยาในผู้ป่วยบางราย เช่น ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ใช้ยาหลายชนิด หรือผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ต้องเข้ารับการผ่าตัด