วิทยานิพนธ์ (ภ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของการให้ความรู้เพื่อการจัดการด้วยตนเองแก่ผู้ดูแลและผู้ป่วยเด็กโรคหืดที่ใช้ยาชนิดสูด ได้แก่ ผลลัพธ์ทางคลินิก เช่น ผลการควบคุมโรคหืด ค่า PEFR, ความรู้เรื่องโรคและยา, ความร่วมมือในการใช้ยา, ความถูกต้องในการใช้ยาชนิดสูด และความพึงพอใจของผู้ดูแลเด็กต่อการให้บริการของเภสัชกร วิธีดำเนินการวิจัย: ผู้ป่วยเข้าร่วมการศึกษา 56 ราย แบ่งเป็นกลุ่มศึกษาและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 28 ราย กลุ่มศึกษา คือ ผู้ป่วยที่ได้รับการให้ความรู้เพื่อการจัดการด้วยตนเองร่วมกับผู้ดูแล กลุ่มควบคุม คือ ผู้ป่วยที่ได้รับบริการจากโรงพยาบาลตามปกติ ดำเนินการศึกษาระหว่างธันวาคม 2551 ถึง กรกฎาคม 2552 ผลการศึกษา: หลังจากติดตามผลการศึกษา 3 เดือน พบว่า ผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มมีค่าเฉลี่ยของคะแนนการควบคุมโรคหืด และค่าเฉลี่ยของค่า PEFR สูงขึ้น มีระดับการควบคุมโรคหืดที่ดีขึ้น เหตุการณ์อันเนื่องมาจากการเกิดอาการกำเริบของโรคหืดลดลงแต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม (p>0.05) ค่าเฉลี่ยของคะแนนความรู้เรื่องโรคหืดและยาของผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มสูงขึ้น (p<0.001) แต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม (p>0.05) ในขณะที่ค่าเฉลี่ยของคะแนนความรู้เรื่องโรคหืดและยาของผู้ดูแลเด็กกลุ่มศึกษาสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ค่าเฉลี่ยของจำนวนขั้นตอนที่ใช้ยาชนิดสูดไม่ถูกต้องของผู้ดูแลและผู้ป่วยกลุ่มศึกษาต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ค่าเฉลี่ยของคะแนนความร่วมมือในการใช้ยาชนิดสูดสำหรับควบคุมอาการของผู้ป่วยกลุ่มศึกษาสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ในขณะที่ค่าเฉลี่ยของคะแนนความร่วมมือในการให้ยาชนิดสูดสำหรับควบคุมอาการของผู้ดูแลทั้ง 2 กลุ่มเพิ่มขึ้นแต่ไม่พบความแตกต่างระหว่างกลุ่ม (p>0.05) และค่าเฉลี่ยของคะแนนความพึงพอใจต่อการให้บริการของเภสัชกรของผู้ดูแลเด็กกลุ่มศึกษาสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) สรุปผลการศึกษา: ผลลัพธ์ของการให้ความรู้เพื่อการจัดการด้วยตนเองแก่ผู้ดูแลและผู้ป่วยเด็กโรคหืดที่ใช้ยาชนิดสูดในด้านผลลัพธ์ทางคลินิกไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างไรก็ตาม ผู้ดูแลที่ได้รับการให้ความรู้เพื่อการจัดการด้วยตนเองเห็นว่าการให้ความรู้เพื่อการจัดการด้วยตนเองเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วย ช่วยให้รู้วิธีดูแลผู้ป่วยและเพิ่มความเชื่อมั่นต่อความสามารถของตนเองว่าจะสามารถดูแลผู้ป่วยเมื่อเกิดอาการหอบกำเริบได้