งานวิจัยนี้ศึกษาปัญหาน้ำเสียชุมชนในเขตเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี และศึกษาระบบ บำบัดน้ำเสียที่เหมาะสม รวมทั้งสถานที่ที่เหมาะสมต่อการก่อตั้งโรงบำบัดน้ำเสีย โดยการลงพื้นที่ สำรวจและเก็บข้อมูลทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ มีการเก็บตัวอย่างน้ำเสียจากท่อระบายน้ำเสีย และน้ำในแม่น้ำตาปีในบริเวณที่มีการปล่อยทิ้งน้ำเสีย ไปตรวจวิเคราะห์หาค่าตัวแปรต่าง ๆ ผล จากการศึกษาพบว่า ปริมาณการใช้น้ำประปาของประชาชนในเขตเทศบาลนครสุราษฎร์ธานีมี ประมาณ 40,000 ลบ.ม./วัน และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นตามจำนวนประชากรที่เพิ่มมากขึ้น ส่งผล ให้ปริมาณน้ำเสียที่เกิดขึ้นมีปริมาณมากขึ้นตามไปด้วย และมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นในอนาคต พบว่าลักษณะของน้ำเสียที่เกิดขึ้นโดยส่วนใหญ่เป็นน้ำเสียชุมชน ซึ่งระบบระบายน้ำเสียในปัจจุบัน ประกอบไปด้วยท่อระบายน้ำเสียและรางระบายน้ำเสีย 5 เส้นทางหลักในการรวบรวมน้ำเสียจาก พื้นที่ต่าง ๆ ในเขตเทศบาลนครสุราษฎร์ธานีระบายลงสู่แม่น้ำตาปี โดยที่ส่วนใหญ่ไม่ผ่านการ บำบัดจากระบบบำบัดน้ำเสียเบื้องต้นในอาคารบ้านเรือนและทั้งหมดไม่ผ่านระบบบำบัดน้ำเสียรวม ซึ่งพบว่าน้ำเสียเหล่านั้นมีค่าคุณภาพต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากอาคาร และโรงงานอุตสาหกรรม เช่น ค่าของแข็งแขวนลอย (SS) ค่าบีโอดี (BOD) ค่าซีโอดี (COD) ค่า ไขมันและน้ำมัน (FOG) ดังนั้นจึงส่งผลกระทบโดยตรงกับคุณภาพของน้ำในแม่น้ำตาปี ทำให้มีค่า คุณภาพต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน ได้แก่ ค่าออกซิเจนละลาย (DO) ค่าบีโอดี (BOD) และค่าทีเคเอ็น (TKN) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่มีการระบายน้ำเสียลงสู่แม่ น้ำตาปี ซึ่งอยู่ในบริเวณชุมชนที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำตาปี จึงส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่และ การประกอบอาชีพของประชาชนในปัจจุบัน และมีแนวโน้มสูงขึ้นในอนาคตถ้ายังไม่มีการจัดการที่ ถูกต้อง พบว่าระบบบำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมในการบำบัดน้ำเสียจากชุมชน ใน เขตเทศบาลนครสุราษฎร์ธานี ได้แก่ ระบบตะกอนเร่ง (Activated Sludge) โดยสถานที่ที่เหมาะสม ในการก่อตั้งโรงบำบัดน้ำเสีย ได้แก่ ฝั่งตำบลบางใบไม้ และจากการรับฟังความคิดเห็นของ ประชาชนในพื้นที่พบว่าเห็นด้วยถึงร้อยละ 91 โดยจะต้องมีการก่อสร้างระบบท่อรวบรวมน้ำเสียไป พักไว้ในบ่อปรับสภาพหรือบ่อคงตัว (Equalization Tank) ที่บริเวณฝั่งตลาดสด และมีสถานีสูบน้ำ เสีย (Pumping Station) เพื่อสูบน้ำเสียลำเลียงไปในท่อระบายน้ำเสียที่วางใต้น้ำตัดผ่านแม่น้ำตาปี ไปยังฝั่งตำบลบางใบไม้ ผ่านกระบวนการบำบัดน้ำเสียก่อนที่จะระบายน้ำลงสู่แม่น้ำตาปี ในส่วน ของน้ำเสียจากพื้นที่อื่น ๆ ที่ยังไม่สามารถรวบรวมเพื่อส่งไปยังโรงบำบัดน้ำเสียได้ ก็อาจมีการ ก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียเบื้องต้น เช่น ตะแกรงดักขยะ (Screening) และถังตกตะกอน (Sedimentation Tank) เพื่อบำบัดน้ำเสียก่อนระบายลงสู่แม่น้ำตาปี และในอนาคตอาจก่อสร้าง ระบบรวบรวมน้ำเสียเป็นส่วนต่อขยายเพิ่มเติม เพื่อระบายน้ำเสียไปยังระบบบำบัดรวม นอกจากนั้นแล้วการไม่ทิ้งขยะมูลฝอยลงแม่น้ำ และการติดตั้งระบบบำบัดน้ำเสียเบื้องต้นในอาคาร บ้านเรือน ได้แก่ ตะแกรงดักขยะ (Screening) ถังดักไขมัน (Grease Trap) และบ่อเกรอะ (Septic Tank) ก่อนระบายน้ำเสียลงสู่ระบบระบายน้ำสาธารณะก็เป็นสิ่งที่จำเป็น เพื่อให้ปัญหาน้ำ เสียเกิดขึ้นน้อยที่สุด This research investigated the domestic wastewater pollution in Suratthani municipality area , the suitable wastewater treatment system and location. The methodology were surveying and gathering for the quality and quantity datas. The wastewater samples were taken from the wastewater drain and in Tapee river for the quality test. From the research, the tap water demand in Suratthani municipality area was about 40,000 cu.m./day and increase from referable population explosion ,that caused the wastewater quantity to increased and will be more increased in the future. The most wastewater characteristics were domestic wastewater. The wastewater drainage system included the main five drains for the wastewater collections from Suratthani municipality areas to drained to Tapee river. The most wastewaters were not treated from the primary wastewater treatment system in the building and all wastewaters were not treated from the wastewater treatment plan. Moreover, the wastewater qualities were lower than the standard for the domestic and industrial wastewater drainage control, there were suspended solids (SS), biochemical oxygen demand (BOD), chemical oxygen demand (COD) and fat oil and grease (FOG). So, there were impacts to the Tapee river ’s water qualities to be lower than the surface water quality standard, there were dissolved oxygen (DO), biochemical oxygen demand (BOD), and total kjeldahl nitrogen (TKN). Especially in Tapee river were drained which in the Tapee riverside community. So, there were impacts to the quality of life and the occupations of people and the impacts will increase in the future if there will be not the suitable management. The efficient and suitable domestic wastewater treatment system in Suratthani municipality area was Activated Sludge and the suitable location of wastewater treatment plan was Bangbimai (The public hearing was about 91%). Must to set up the wastewater drainage systems for collection into the equalization tank in the city and there is a pumping station to pump all wastewaters to the wastewater treatment plan in Bangbimai by the drainpipe which under Tapee river. After the wastewater treatment process, the effluent water will be drained to Tapee river. For the wastewater in the other areas that can not collect to the wastewater treatment plan will be treated by the primary wastewater treatment systems are screening and sedimentation tank before drain to Tapee river and maybe set up the extended wastewater drainage systems for the wastewater treatment plan in the future. Moreover, the municipal solid waste management and the the primary wastewater treatment system in the building (screening, grease trap and septic tank) are important for the wastewater pollution protection.