วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2551

ศึกษาผลกระทบจากการเพาะเลี้ยงปลาในกระชังต่อคุณภาพน้ำในแม่น้ำชีและแม่น้ำยัง บริเวณจังหวัดร้อยเอ็ด โดยที่บริเวณแม่น้ำชีเลี้ยงปลาทับทิมและปลานิลกระชังละ 1,200 ตัว จำนวน 92 กระชัง และบริเวณแม่น้ำยังเลี้ยงปลานิลขนาด 60-100 กรัม จำนวน 20 กระชัง แบ่งพื้นที่เก็บตัวอย่างออกเป็น 3 สถานี ได้แก่ บริเวณต้นน้ำ บริเวณกระชัง และบริเวณท้ายน้ำ เก็บตัวอย่างระหว่างเดือนมกราคม (ฤดูหนาว) เดือนเมษายน (ฤดูร้อน) เดือนกรกฎาคม (ต้นฤดูฝน) และเดือนตุลาคม (ปลายฤดูฝน) ระหว่างปี พ.ศ. 2550-2551 ผลการศึกษาพบว่าคุณภาพน้ำทั่วไปของแม่น้ำชีและแม่น้ำยังมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) แต่ค่าแอมโมเนีย ไนไตรท์ ไนเตรต ไนโตรเจนทั้งหมด คลอโรฟิลล์ เอ และคาร์บอนอินทรีย์ทั้งหมด ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ และค่าเฉลี่ยคุณภาพน้ำตามสถานีเก็บตัวอย่างของแม่น้ำชีและแม่น้ำยังทุกสถานีพบว่า ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ และเมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคุณภาพน้ำตามฤดูกาลของแม่น้ำชีและแม่น้ำยัง พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ และเมื่อศึกษาค่าเฉลี่ยดินตะกอนของแม่น้ำชีและแม่น้ำยังพบว่า ค่าที่ได้มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยพบว่าค่าไนโตรเจนทั้งหมดในดินตะกอนในแม่น้ำชีและแม่น้ำยังมีค่าเฉลี่ย 0.86 และ 0.69 มิลลิกรัมต่อลิตร ตามลำดับ ค่าความเป็นกรด-ด่าง ในดินตะกอนในแม่น้ำชีและแม่น้ำยังมีค่าเฉลี่ย 6.65 และ 6.23 ตามลำดับ และค่า organic matter ในดินตะกอนในแม่น้ำชีและแม่น้ำยังมีค่าเฉลี่ย 35.83 และ 33.15 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และเมื่อศึกษาค่าเฉลี่ยดินตะกอนตามสถานีเก็บตัวอย่างพบว่า ค่าไนโตรเจนทั้งหมด ค่าฟอสฟอรัสทั้งหมด และค่าความเป็นกรด-ด่าง ของทุกสถานีไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ แต่ค่า organic matter มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ โดยพบว่ามีค่าสูงสุดบริเวณท้ายน้ำเฉลี่ย 43.94 เปอร์เซ็นต์ มีค่าต่ำลงบริเวณกระชังเฉลี่ย 35.58 เปอร์เซ็นต์ และต่ำสุดบริเวณต้นน้ำเฉลี่ย 23.94 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ และเมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยดินตะกอนตามฤดูกาลพบว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ พบว่าค่าไนโตรเจนทั้งหมดมีค่าสูงสุดในฤดูหนาวและฤดูร้อนเฉลี่ย 0.83 และ 0.93 มิลลิกรัมต่อลิตร ค่าฟอสฟอรัสทั้งหมดมีค่าสูงที่สุดในฤดูหนาวเฉลี่ย 6.25 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ค่าความเป็นกรด-ด่างมีค่าสูงสุดในฤดูหนาวเฉลี่ย 7.23 และเปอร์เซ็นต์ organic matter มีค่าสูงสุดในฤดูหนาวเฉลี่ย 42.99 และยังพบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 3 ดิวิชั่น (Division) 19 ครอบครัว (Family) คือแม่น้ำชีพบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 26 สกุล 28 ชนิด แม่น้ำยังพบแพลงก์ตอนพืชทั้งหมด 20 สกุล 21 ชนิด ซึ่งผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่าการเลี้ยงปลาในกระชังไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในแหล่งน้ำ