วิทยานิพนธ์ (นศ.ด.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 4 ข้อคือ (1) ศึกษาความเป็นไปได้ของสารสนเทศที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ภาครัฐ 5 กระทรวงในการเป็นสารของรายการวิทยุชุมชน (2) เพื่อศึกษาการเชื่อมโยงสารสนเทศจากสื่ออินเทอร์เน็ตสู่วิทยุชุมชนโดยมีผู้จัดรายการเป็นตัวกลาง (3) เพื่อประเมินความต่อเนื่องของการใช้สารสนเทศจากสื่ออินเทอร์เน็ตในกลุ่มผู้จัดรายการวิทยุ โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง 5 แห่งจากจุดปฏิบัติการเรียนรู้วิทยุชุมชน (จวช.) ในเขตภาคเหนือตอนบนเพื่อศึกษาสภาพและบริบทการดำเนินการ และใช้การปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อเชื่อมโยงสารสนเทศจากสื่ออินเทอร์เน็ต สู่รายการวิทยุชุมชนในสถานีวิทยุชุมชนกรณีศึกษา 2 แห่ง การศึกษาสภาพและบริบทการดำเนินการวิทยุชุมชนพบว่า จากช่วงเริ่มก่อตั้งวิทยุชุมชน ปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบรายการโดยลดความหลากหลาย เหลือเพียงรายการเพลงประกอบสาระเป็นรูปแบบรายการหลัก สถานีกลุ่มตัวอย่างแห่งหนึ่งเกิดการความขัดแย้งด้านแนวคิดและรับโฆษณา ทุกสถานีประสบปัญหาอุปกรณ์ในห้องส่งเสื่อมสภาพ ขาดการระดมทุนจากชุมชน ผู้ฟังมีส่วนร่วมในสถานีลดลง ผลการศึกษาเว็บไซต์ภาครัฐ 5 เว็บ ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาและระบบปฏิสัมพันธ์โดยใช้เกณฑ์และการประเมิน และความคิดเห็นของผู้จัดรายการวิทยุชุมชน พบว่าเว็บไซต์ภาครัฐยังไม่เป็นแหล่งสารสนเทศสำหรับจัดรายการวิทยุชุมชน เนื่องจากไม่สามารถแข่งขันกับเว็บไซต์ยอดนิยมซึ่งมีเนื้อหาสั้นกระชับ และมีวิธีการนำเสนอข้อมูลที่สามารถนำมาใช้ในรายการวิทยุได้ทันที การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมพบว่า ผู้จัดรายการสถานีวิทยุมีศักยภาพที่จะเชื่อมโยงสารสนเทศจากอินเทอร์เน็ตสู่รายการวิทยุชุมชน แต่ในระยะยาวการเชื่อมโยงสื่ออาจไม่มีความยั่งยืน เนื่องจากปัจจัยดังต่อไปนี้ วิทยุชุมชนถูกใช้เพื่อความบันเทิงมากกว่าถ่ายทอดสารสนเทศ ผู้จัดรายการสูงอายุขาดทักษะทางเทคโนโลยีและวิตกในภาพลักษณ์ของตนเอง ผู้จัดรายการมีความเข้าใจเกี่ยวกับสารสนเทศแตกต่างจากบรรทัดฐาน ปัญหาที่เกิดจากการบริการภาครัฐในด้านสารสนเทศเพื่อบริการประชาชนผ่านเว็บไซต์กระทรวง โครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีสารสนเทศที่ไม่เท่าเทียมกันระหว่างเขตเมืองและชนบท และการอนุญาตให้มีโฆษณา 6 นาที ทำให้เกิดการสับสนด้านแนวคิดเมื่อมีสถานีวิทยุเกิดขึ้นใหม่โดยหวังผลเชิงพาณิชย์และประโยชน์การเมือง และการสั่งปิดสถานีวิทยุชุมชนทำให้สถานีวิทยุชุมชนหลีกเลี่ยงการนำเสนอเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการเมือง